Trong lộ trình hiện đại hóa quản lý dân cư, việc chuyển đổi từ Chứng minh nhân dân (CMND) 9 số hoặc 12 số sang thẻ Căn cước công dân (CCCD) mã vạch là một bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, nhiều người dân băn khoăn liệu sau khi có thẻ mới, các giấy tờ quan trọng như Sổ hộ khẩu hay Hộ chiếu có cần phải đi đính chính ngay lập tức để đảm bảo tính thống nhất hay không? Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 5/2020.

1. Đổi sang CCCD có cần cập nhật thông tin vào Sổ hộ khẩu?

Theo quy định tại Điều 29 Luật Cư trú 2006 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật cư trú sửa đổi năm 2013), các trường hợp phải điều chỉnh thay đổi trong Sổ hộ khẩu bao gồm: thay đổi chủ hộ; thay đổi họ, tên, chữ đệm, ngày, tháng, năm sinh hoặc các thay đổi khác về hộ tịch của người có tên trong Sổ hộ khẩu; thay đổi địa chỉ chỗ ở.

Như vậy, việc thay đổi từ số CMND sang số thẻ CCCD không thuộc trường hợp bắt buộc phải điều chỉnh lại Sổ hộ khẩu. Pháp luật hiện hành không có quy định xử phạt đối với việc không cập nhật số CCCD mới vào Sổ hộ khẩu.

Đặc biệt, tại khoản 3 Điều 38 Luật Căn cước công dân 2014 đã khẳng định rõ:

“Các loại giấy tờ có giá trị pháp lý đã phát hành có sử dụng thông tin từ Chứng minh nhân dân vẫn giữ nguyên hiệu lực pháp luật.”

Điều này đồng nghĩa với việc các giao dịch dân sự, hành chính sử dụng Sổ hộ khẩu có ghi số CMND cũ vẫn hoàn toàn hợp lệ. Tuy nhiên, để thuận tiện cho các giao dịch sau này, tại Thông tư 48/2019/TT-BCA, Bộ Công an cho phép người dân thực hiện điều chỉnh thông tin trong Sổ hộ khẩu cùng lúc với thủ tục cấp thẻ CCCD nếu có nhu cầu.

2. Ảnh hưởng của việc đổi CCCD đối với thủ tục làm Hộ chiếu

Một trong những lo ngại lớn nhất của người dân là việc số CMND trong Sổ hộ khẩu không khớp với số thẻ CCCD sẽ gây khó khăn khi làm Hộ chiếu. Tuy nhiên, theo hướng dẫn tại Thông tư 29/2016/TT-BCA, hồ sơ cấp Hộ chiếu phổ thông hiện nay đã được đơn giản hóa đáng kể.

Cụ thể, khi làm thủ tục cấp Hộ chiếu, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh sẽ căn cứ vào thông tin trên thẻ CCCD và tờ khai của công dân. Việc thông tin số CMND cũ còn lưu trong Sổ hộ khẩu không phải là rào cản pháp lý để từ chối cấp Hộ chiếu. Cơ quan chức năng sẽ thực hiện đối chiếu thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác nhận nhân thân.

Lời khuyên từ chuyên gia: Mặc dù không bắt buộc, nhưng để tránh các phiền hà không đáng có khi thực hiện các giao dịch tại ngân hàng hoặc văn phòng công chứng (nơi có thể yêu cầu sự thống nhất tuyệt đối giữa các giấy tờ), bạn nên yêu cầu cơ quan Công an cấp Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân khi nhận thẻ CCCD mới. Giấy xác nhận này là bằng chứng pháp lý quan trọng nhất để chứng minh số CMND cũ và số CCCD mới là của cùng một người.

3. Kết luận

Tóm lại, tính đến thời điểm tháng 5/2020, việc đổi sang thẻ CCCD không bắt buộc phải cập nhật ngay vào Sổ hộ khẩu hay Hộ chiếu. Các giấy tờ cũ vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý. Tuy nhiên, việc chủ động cập nhật thông tin hoặc giữ bên mình Giấy xác nhận số CMND sẽ giúp bạn tự tin và thuận lợi hơn trong mọi giao dịch hành chính, dân sự sau này.