Sự ra đời của Bộ luật Lao động 2019 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong việc cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý lao động và tiền lương. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất chính là việc bãi bỏ nghĩa vụ gửi thang lương, bảng lương cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện.

Quy định mới về xây dựng thang lương, bảng lương

Theo quy định tại Điều 93 Bộ luật Lao động 2019, trách nhiệm của người sử dụng lao động đã được điều chỉnh theo hướng tăng tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm. Cụ thể:

1. Người sử dụng lao động phải xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở để tuyển dụng, sử dụng lao động, thỏa thuận mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng lao động và trả lương cho người lao động.

...

3. Người sử dụng lao động phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở khi xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động.

Thang lương, bảng lương và mức lao động phải được công bố công khai tại nơi làm việc trước khi thực hiện.

Như vậy, mặc dù không còn phải thực hiện thủ tục hành chính là "đăng ký" hay "gửi" văn bản cho Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội như trước đây, nhưng doanh nghiệp vẫn bắt buộc phải xây dựng thang bảng lương. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện các chế độ về bảo hiểm xã hội, thuế và giải quyết tranh chấp lao động nếu có.

Sự khác biệt so với Bộ luật Lao động 2012

Trước đây, theo quy định của Bộ Luật lao động 2012, quy trình này phức tạp hơn nhiều. Doanh nghiệp sau khi xây dựng xong thang bảng lương và tham khảo ý kiến công đoàn cơ sở, phải gửi hồ sơ đến cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện nơi đặt trụ sở.

Việc bãi bỏ quy định này giúp giảm bớt gánh nặng về hồ sơ, giấy tờ và thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp. Điều này cũng phù hợp với xu thế thị trường, cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc trả lương dựa trên năng lực và hiệu quả công việc của người lao động, miễn là không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.

Những lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp từ năm 2021

Dù không phải đăng ký, doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật lao động:

• Tham khảo ý kiến tổ chức đại diện: Đây là bước bắt buộc. Nếu doanh nghiệp có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (Công đoàn), phải lấy ý kiến và lưu giữ biên bản làm việc.
• Công bố công khai: Thang bảng lương sau khi ban hành phải được niêm yết công khai tại nơi làm việc để người lao động được biết và giám sát.
• Định mức lao động: Phải là mức trung bình bảo đảm số đông người lao động thực hiện được mà không phải kéo dài thời giờ làm việc bình thường.
• Thanh tra, kiểm tra: Cơ quan quản lý nhà nước vẫn có quyền thanh tra, kiểm tra việc xây dựng thang bảng lương của doanh nghiệp. Nếu không xây dựng hoặc xây dựng không đúng quy định, doanh nghiệp vẫn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.

Tóm lại, từ ngày 01/01/2021, quyền tự quyết về tiền lương của doanh nghiệp đã được mở rộng, nhưng đi kèm với đó là trách nhiệm tự tuân thủ cao hơn. Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định tại Bộ luật Lao động 2019 để xây dựng chính sách nhân sự hài hòa, ổn định.