Bước ngoặt mới trong quản lý lao động: Doanh nghiệp chủ động tự kiểm tra

Ngày 17/10/2018, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư 17/2018/TT-BLĐTBXH quy định về tự kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động của doanh nghiệp. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm nâng cao tính tự giác và tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động, giảm bớt gánh nặng thanh tra trực tiếp nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

Tần suất và phạm vi tự kiểm tra

Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 17/2018/TT-BLĐTBXH, người sử dụng lao động phải tổ chức tự kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động tại cơ sở của mình ít nhất một (01) lần trong năm. Thời hạn tự kiểm tra do người sử dụng lao động quyết định, nhưng phải đảm bảo tính liên tục và bao quát toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh.

10 nội dung trọng tâm doanh nghiệp không được bỏ sót

Việc tự kiểm tra không chỉ là hình thức mà phải đi sâu vào các khía cạnh thực tế của quan hệ lao động. Cụ thể, doanh nghiệp cần rà soát các nội dung sau:

• Báo cáo định kỳ: Kiểm tra việc gửi báo cáo tình hình thay đổi lao động, tai nạn lao động theo quy định.
• Hợp đồng lao động: Rà soát quy trình tuyển dụng, đào tạo, việc giao kết, loại hợp đồng và các phụ lục kèm theo.
• Đối thoại và thương lượng: Đánh giá hiệu quả của việc đối thoại tại nơi làm việc, thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể.
• Thời giờ làm việc, nghỉ ngơi: Đảm bảo số giờ làm thêm không vượt quá mức trần và người lao động được nghỉ ngơi đầy đủ.
• An toàn, vệ sinh lao động: Đây là nội dung cực kỳ quan trọng để phòng ngừa rủi ro nghề nghiệp.

• Tiền lương: Kiểm tra thang bảng lương, hình thức trả lương và các khoản phụ cấp, trợ cấp.
• Lao động đặc thù: Thực hiện các chính sách riêng cho lao động nữ (nghỉ thai sản, nuôi con nhỏ), lao động là người nước ngoài, người cao tuổi.
• Kỷ luật lao động: Việc xây dựng nội quy lao động và quy trình xử lý kỷ luật phải đúng trình tự pháp luật.
• Bảo hiểm: Trích đóng BHXH, BHYT, BHTN đầy đủ và đúng hạn hàng tháng.
• Giải quyết tranh chấp: Quy trình tiếp nhận và xử lý khiếu nại của người lao động tại cơ sở.

Quy trình thực hiện và lưu trữ hồ sơ

Doanh nghiệp cần thành lập đoàn tự kiểm tra bao gồm đại diện người sử dụng lao động và đại diện tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở. Kết quả tự kiểm tra phải được lập thành biên bản và lưu giữ tại doanh nghiệp để làm căn cứ cho các đợt thanh tra của cơ quan chức năng sau này.

Việc tự kiểm tra giúp doanh nghiệp nhận diện sớm các sai sót, từ đó có biện pháp khắc phục kịp thời, tránh được các khoản phạt hành chính không đáng có và xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, bền vững.