Trong quá trình phấn đấu để đứng vào hàng ngũ chính thức của Đảng Cộng sản Việt Nam, giai đoạn dự bị được xem là "lửa thử vàng" đối với mỗi quần chúng ưu tú. Tuy nhiên, thực tế không ít trường hợp trong 12 tháng thử thách này, Đảng viên dự bị đã mắc phải những khuyết điểm, sai phạm dẫn đến bị xử lý kỷ luật. Câu hỏi khiến nhiều người lo lắng là: Liệu khi đã bị kỷ luật, cánh cửa trở thành Đảng viên chính thức có đóng lại vĩnh viễn?

1. Thời kỳ dự bị - 12 tháng thử thách bản lĩnh người cộng sản

Theo quy định tại Điều 5 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam 2011, người được kết nạp vào Đảng phải trải qua một thời kỳ dự bị kéo dài 12 tháng. Đây không đơn thuần là một thủ tục hành chính mà là khoảng thời gian để tổ chức Đảng tiếp tục giáo dục, rèn luyện và thử thách bản lĩnh chính trị, đạo đức lối sống của người Đảng viên mới.

"Người được kết nạp vào Đảng phải trải qua thời kỳ dự bị mười hai tháng, tính từ ngày chi bộ tổ chức lễ kết nạp. Trong thời kỳ dự bị, chi bộ tiếp tục giáo dục, rèn luyện và phân công đảng viên chính thức giúp đảng viên đó tiến bộ."

Trong bối cảnh năm 2020, việc xét chuyển Đảng chính thức đòi hỏi sự nghiêm túc và khách quan. Nếu trong thời gian này, Đảng viên dự bị thể hiện sự tiến bộ, đủ tư cách thì sẽ được chi bộ xét công nhận là Đảng viên chính thức. ngược lại, nếu không đủ tư cách, chi bộ sẽ đề nghị cấp ủy có thẩm quyền xóa tên khỏi danh sách Đảng viên dự bị.

Bản kiểm điểm và huy hiệu Đảng trên bàn làm việc (ảnh minh họa)

2. Các hình thức kỷ luật áp dụng đối với Đảng viên dự bị

Khác với Đảng viên chính thức có 4 hình thức kỷ luật (khiển trách, cảnh cáo, cách chức, khai trừ), đối với Đảng viên dự bị, pháp luật của Đảng quy định hẹp hơn. Cụ thể, tại Điều 35 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam 2011, Đảng viên dự bị chỉ phải chịu 02 hình thức kỷ luật chính là:

• Khiển trách
• Cảnh cáo

Việc không áp dụng hình thức "cách chức" là do Đảng viên dự bị thường chưa giữ các chức vụ quản lý trong hệ thống Đảng, và không áp dụng "khai trừ" mà thay bằng hình thức "xóa tên" nếu vi phạm nghiêm trọng đến mức không còn đủ tư cách.

3. Bị kỷ luật có đồng nghĩa với việc không được chuyển chính thức?

Đây là nội dung quan trọng nhất mà nhiều Đảng viên quan tâm. Căn cứ vào Quy định 30-QĐ/TW năm 2016 của Ban Chấp hành Trung ương, quan điểm của Đảng đối với Đảng viên dự bị mắc sai phạm mang tính giáo dục và nhân văn sâu sắc.

Tại điểm 2.3 khoản 2 Điều 35 Quy định 30-QĐ/TW năm 2016 nêu rõ:

"Đảng viên dự bị vi phạm đến mức phải kỷ luật thì kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo và khi hết thời hạn dự bị, chi bộ vẫn tiến hành xét công nhận đảng viên chính thức. Nếu vi phạm đến mức không còn đủ tư cách đảng viên thì xóa tên trong danh sách đảng viên."

Như vậy, việc bị kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo không mặc nhiên tước đi cơ hội trở thành Đảng viên chính thức. Chi bộ vẫn có trách nhiệm xem xét, đánh giá toàn diện quá trình phấn đấu của Đảng viên đó. Nếu sau khi bị kỷ luật, Đảng viên dự bị nhận thức rõ sai lầm, có tinh thần cầu thị, sửa chữa khuyết điểm và vẫn đảm bảo các tiêu chuẩn về tư cách Đảng viên thì vẫn có thể được công nhận chính thức.

4. Quy trình xét chuyển chính thức cho Đảng viên dự bị có sai phạm

Quy trình này được thực hiện chặt chẽ theo Quy định 29-QĐ/TW năm 2016. Khi hết 12 tháng dự bị, chi bộ sẽ họp để thảo luận và biểu quyết. Kết quả biểu quyết phải đạt trên một nửa số Đảng viên chính thức của chi bộ tán thành thì mới đủ điều kiện đề nghị cấp ủy cấp trên ra quyết định công nhận.

Đối với những trường hợp đặc biệt như Đảng viên dự bị sinh hoạt đơn lẻ ở nước ngoài, tiết a điểm 6.3.3 khoản 6.3 Điều 6 Quy định 29-QĐ/TW năm 2016 yêu cầu Đảng viên phải làm bản tự kiểm điểm sâu sắc về việc thực hiện nhiệm vụ trong thời gian sinh hoạt đơn lẻ để làm căn cứ xét duyệt.

Tóm lại, kỷ luật Đảng đối với Đảng viên dự bị là một lời nhắc nhở nghiêm khắc nhưng cũng là cơ hội để cá nhân tự soi, tự sửa. Chỉ khi vi phạm quá nghiêm trọng, làm mất đi tư cách của người cộng sản thì mới dẫn đến việc bị xóa tên khỏi danh sách Đảng.