Trong thực tế quản lý cán bộ, công chức, không ít trường hợp khi nhận thấy mình có sai phạm và đang đứng trước nguy cơ bị xử lý kỷ luật, nhiều cá nhân đã chủ động nộp đơn xin nghỉ hưu trước tuổi hoặc xin thôi việc với hy vọng "hạ cánh an toàn". Tuy nhiên, liệu quy định pháp luật hiện hành có cho phép công chức thực hiện quyền này khi đang trong "tầm ngắm" của Hội đồng kỷ luật hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp lý tại thời điểm tháng 10/2019.

Các hành vi khiến công chức bị xem xét xử lý kỷ luật

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 34/2011/NĐ-CP của Chính phủ, công chức sẽ bị xem xét xử lý kỷ luật nếu có các hành vi vi phạm sau:

• Vi phạm nghĩa vụ, đạo đức và văn hóa giao tiếp: Không chấp hành nghiêm túc nội quy, quy chế của cơ quan; có thái độ hách dịch, cửa quyền, gây khó khăn cho người dân khi thực thi công vụ; không giữ gìn phẩm chất đạo đức của người cán bộ.
• Vi phạm những điều công chức không được làm: Gây mất đoàn kết nội bộ; tự ý bỏ việc; tiết lộ bí mật Nhà nước; tham gia các hoạt động bị cấm theo quy định của Luật Cán bộ, công chức 2008.
• Vi phạm pháp luật hình sự: Đã bị Tòa án kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật.
• Vi phạm các quy định chuyên ngành: Các quy định về phòng, chống tham nhũng; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; bình đẳng giới; phòng chống tệ nạn xã hội... nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tùy vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi, công chức có thể phải đối mặt với các hình thức kỷ luật như: Khiển trách, Cảnh cáo, Hạ bậc lương, Giáng chức, Cách chức hoặc buộc thôi việc.

Những trường hợp chưa hoặc không xem xét xử lý kỷ luật

Pháp luật cũng quy định tính nhân văn và thực tế khi tạm hoãn việc xem xét kỷ luật trong một số trường hợp cụ thể. Căn cứ vào các quy định hiện hành, công chức chưa bị xem xét kỷ luật nếu thuộc các đối tượng:

1. Đang trong thời gian nghỉ hằng năm, nghỉ chế độ hoặc nghỉ việc riêng được cấp có thẩm quyền cho phép.
2. Đang trong thời gian điều trị bệnh có xác nhận của cơ quan y tế có thẩm quyền.
3. Công chức nữ đang trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
4. Đang bị tạm giam, tạm giữ để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử.

Đang bị xem xét kỷ luật, công chức có được nghỉ hưu trước tuổi?

Đây là vấn đề được nhiều người quan tâm. Theo quy định chung tại Bộ luật Lao động 2012 và hướng dẫn tại Nghị định 46/2010/NĐ-CP, công chức có đủ điều kiện về độ tuổi và thời gian đóng bảo hiểm xã hội sẽ được giải quyết chế độ nghỉ hưu. Thậm chí, trong các trường hợp suy giảm khả năng lao động hoặc làm việc trong môi trường độc hại, công chức có thể được nghỉ hưu trước tuổi.

Tuy nhiên, "cánh cửa" nghỉ hưu sẽ bị đóng lại nếu công chức đang trong quá trình bị xem xét kỷ luật. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 82 Luật Cán bộ, công chức 2008 quy định rất rõ ràng:

“3. Cán bộ, công chức đang trong thời gian bị xem xét kỷ luật, đang bị điều tra, truy tố, xét xử thì không được ứng cử, đề cử, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, biệt phái, đào tạo, bồi dưỡng, thi nâng ngạch, giải quyết nghỉ hưu hoặc thôi việc.”

Quy định này nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, tránh việc công chức lợi dụng chính sách nghỉ hưu để trốn tránh trách nhiệm đối với những sai phạm đã gây ra. Chỉ sau khi có quyết định kỷ luật cuối cùng và công chức đã chấp hành xong (hoặc được kết luận là không vi phạm), các thủ tục về nghỉ hưu mới được xem xét giải quyết theo trình tự thông thường.

Kết luận: Như vậy, tại thời điểm tháng 10/2019, công chức đang bị xem xét kỷ luật tuyệt đối không được giải quyết cho nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc. Mọi đơn xin nghỉ hưu trong giai đoạn này sẽ bị cơ quan quản lý từ chối cho đến khi có kết luận chính thức về hành vi vi phạm.