Giấy chứng sinh không chỉ là tờ giấy xác nhận sự ra đời của một mầm sống mới mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh và các quyền lợi an sinh xã hội cho trẻ. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào việc cấp giấy cũng diễn ra tự động tại bệnh viện. Với sự ra đời của Thông tư 22/2025/TT-BYT, Bộ Y tế đã có những hướng dẫn cụ thể hơn cho các tình huống đặc biệt như sinh con ngoài cơ sở y tế hoặc mang thai hộ.

Những trường hợp nào cha mẹ phải tự làm thủ tục cấp Giấy chứng sinh?

Thông thường, trẻ sinh ra tại bệnh viện sẽ được cấp Giấy chứng sinh ngay trước khi xuất viện. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 2 Thông tư 22/2025/TT-BYT, có hai nhóm đối tượng chính cần chủ động thực hiện thủ tục này:

• Trẻ sinh ngoài cơ sở y tế: Trường hợp này áp dụng khi trẻ được sinh tại nhà hoặc nơi khác nhưng có sự hỗ trợ chuyên môn từ nhân viên y tế thôn bản, cô đỡ hoặc người hành nghề khám chữa bệnh.
• Trẻ sinh ra do mang thai hộ: Đây là trường hợp đặc thù đòi hỏi sự xác nhận chặt chẽ về mặt pháp lý giữa bên mang thai hộ và bên nhờ mang thai hộ.

Hồ sơ cần chuẩn bị: Không còn quá phức tạp nhờ dữ liệu điện tử

Điểm mới đáng chú ý trong quy định năm 2025 là việc ưu tiên sử dụng căn cước điện tử, giúp giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho người dân. Tùy vào từng trường hợp, hồ sơ sẽ bao gồm:

1. Đối với trẻ sinh ngoài cơ sở y tế

Thân nhân cần chuẩn bị Tờ khai đề nghị cấp Giấy chứng sinh (theo mẫu tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 22/2025/TT-BYT). Bên cạnh đó, cần có bản sao thẻ Căn cước hoặc Căn cước điện tử của người mẹ để đối soát thông tin định danh.

2. Đối với trường hợp mang thai hộ

Ngoài giấy tờ tùy thân của cả bên mang thai hộ và bên nhờ mang thai hộ, hồ sơ bắt buộc phải có Bản xác nhận về việc thực hiện kỹ thuật mang thai hộ của cơ sở y tế có thẩm quyền. Đây là mắt xích quan trọng để đảm bảo quyền làm mẹ hợp pháp của người nhờ mang thai hộ trên Giấy chứng sinh.

"Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm cấp Giấy chứng sinh cho trẻ em sinh ra tại cơ sở của mình. Trường hợp trẻ sinh ra do thực hiện kỹ thuật mang thai hộ, Giấy chứng sinh sẽ được cấp theo mẫu riêng để đảm bảo quyền lợi cho các bên liên quan."

Quy trình thực hiện và thời hạn giải quyết

Để đảm bảo quyền lợi cho trẻ, pháp luật quy định thời gian giải quyết khá nhanh chóng:

• Trường hợp sinh ngoài cơ sở y tế: Trong vòng 30 ngày kể từ khi sinh, thân nhân nộp hồ sơ tại cơ sở y tế quản lý người đỡ đẻ. Sau khi xác minh, cơ sở y tế sẽ cấp giấy trong vòng 05 ngày làm việc.
• Trường hợp mang thai hộ: Thời hạn giải quyết chỉ trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu trẻ sinh tại cơ sở thực hiện kỹ thuật mang thai hộ, giấy sẽ được cấp ngay trước khi ra viện.

Việc nắm rõ các quy định tại Thông tư 22/2025/TT-BYT sẽ giúp các gia đình tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có, đảm bảo trẻ được đăng ký khai sinh đúng hạn và hưởng đầy đủ các quyền lợi ngay từ khi chào đời.