Đăng ký thường trú khi chưa có Sổ đỏ: Nỗi lo của nhiều hộ gia đình

Trong bối cảnh quản lý dân cư bằng công nghệ số hiện nay, việc đăng ký thường trú (nhập hộ khẩu) đóng vai trò then chốt để người dân thực hiện các giao dịch hành chính, giáo dục và y tế. Tuy nhiên, một vướng mắc phổ biến mà nhiều người gặp phải vào thời điểm giữa năm 2023 là: "Nhà chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) thì có được đăng ký thường trú hay không?"

Người dân thực hiện thủ tục hành chính về cư trú tại cơ quan công an (ảnh minh họa)

Câu trả lời là CÓ. Pháp luật hiện hành, cụ thể là Luật Cư trú 2020, đã mở rộng các loại giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp, không còn bó hẹp duy nhất ở tấm Sổ đỏ.

Căn cứ pháp lý về điều kiện đăng ký thường trú năm 2023

Theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật Cư trú 2020:

"1. Công dân có chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của mình thì được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp đó."

Như vậy, điều kiện tiên quyết là bạn phải có "chỗ ở hợp pháp". Để cụ thể hóa khái niệm này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 62/2021/NĐ-CP. Tại Điều 5 Nghị định 62/2021/NĐ-CP, danh mục các giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp đã được liệt kê rất chi tiết.

Các loại giấy tờ thay thế Sổ đỏ để đăng ký thường trú

Nếu chưa được cấp Sổ đỏ, bạn có thể sử dụng một trong các loại giấy tờ sau đây để thực hiện thủ tục:

• Giấy phép xây dựng: Đối với trường hợp nhà ở đã xây dựng xong nhưng chưa làm thủ tục hoàn công hoặc cấp sổ.
• Hợp đồng mua bán nhà ở: Hợp đồng mua nhà ở thuộc sở hữu nhà nước hoặc giấy tờ hóa giá, thanh lý nhà ở.
• Giấy tờ về giao tặng, thừa kế: Các văn bản nhận tặng cho, thừa kế nhà ở phù hợp với quy định pháp luật về đất đai.
• Xác nhận của UBND cấp xã: Đây là "cứu cánh" cho nhiều trường hợp. Nếu không có các giấy tờ trên, bạn có thể xin xác nhận của UBND cấp xã về việc nhà ở, đất ở không có tranh chấp quyền sở hữu.

Cán bộ công an hướng dẫn người dân chuẩn bị hồ sơ cư trú (ảnh minh họa)

Giải pháp cho trường hợp đất không đủ diện tích cấp Sổ đỏ

Thực tế có nhiều trường hợp người dân mua đất bằng giấy viết tay hoặc diện tích đất nhỏ hơn mức tối thiểu nên không thể xin cấp Sổ đỏ. Đối với tình huống này, theo điểm h khoản 1 Điều 5 Nghị định 62/2021/NĐ-CP, bạn chỉ cần:

"Giấy tờ có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi không có đơn vị hành chính cấp xã về nhà ở, đất ở không có tranh chấp quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở nếu không có một trong các giấy tờ nêu trên."

Lời khuyên pháp lý: Bạn nên chủ động liên hệ với bộ phận địa chính của UBND xã/phường nơi có đất để làm đơn xin xác nhận tình trạng sử dụng đất ổn định và không tranh chấp. Khi có văn bản xác nhận này, cơ quan Công an có thẩm quyền đăng ký cư trú sẽ tiếp nhận hồ sơ đăng ký thường trú của bạn theo đúng quy định.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý khách hàng tháo gỡ được khó khăn trong việc đăng ký cư trú cho gia đình mình trong năm 2023. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết hơn.