Trợ cấp thôi việc là một trong những quyền lợi quan trọng mà người lao động quan tâm khi kết thúc quá trình làm việc tại một đơn vị. Tuy nhiên, một câu hỏi thường gặp là liệu khi vẫn đang trong quá trình thực hiện hợp đồng, người lao động có thể yêu cầu nhận khoản tiền này hay không? Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên quy định của pháp luật lao động hiện hành năm 2019.

Người lao động cần nắm rõ quy định về trợ cấp thôi việc để bảo vệ quyền lợi (ảnh minh họa)

Điều kiện để được hưởng trợ cấp thôi việc

Theo quy định tại Điều 48 Bộ luật Lao động 2012, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả trợ cấp thôi việc cho người lao động đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên khi hợp đồng lao động chấm dứt theo các trường hợp cụ thể.

Cụ thể, các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động được nhận trợ cấp thôi việc bao gồm:

• Hết hạn hợp đồng lao động (trừ trường hợp người lao động là cán bộ công đoàn không chuyên trách đang trong nhiệm kỳ);
• Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;
• Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động;
• Người lao động bị kết án tù giam, tử hình hoặc bị cấm làm công việc ghi trong hợp đồng lao động theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án;
• Người lao động chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết;
• Người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết; người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động;
• Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 37 Bộ luật Lao động 2012;
• Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 38 Bộ luật Lao động 2012.

"1. Khi hợp đồng lao động chấm dứt theo quy định tại các khoản 1, 2, 3, 5, 6, 7, 9 và 10 Điều 36 của Bộ luật này thì người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả trợ cấp thôi việc cho người lao động đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên, mỗi năm làm việc được trợ cấp nửa tháng tiền lương."

Hợp đồng lao động là căn cứ quan trọng để xác định quyền hưởng trợ cấp (ảnh minh họa)

Chưa chấm dứt hợp đồng có được nhận trợ cấp?

Căn cứ vào quy định nêu trên, thời điểm phát sinh nghĩa vụ chi trả trợ cấp thôi việc của người sử dụng lao động là khi hợp đồng lao động chấm dứt. Điều này có nghĩa là, chừng nào quan hệ lao động vẫn còn tồn tại, người lao động chưa thể nhận khoản trợ cấp này.

Pháp luật lao động hiện hành không cho phép việc chi trả trợ cấp thôi việc "trước" hoặc chi trả khi hợp đồng vẫn đang có hiệu lực. Mục đích của trợ cấp thôi việc là nhằm hỗ trợ người lao động trong thời gian tìm kiếm công việc mới sau khi đã gắn bó và cống hiến cho doanh nghiệp. Do đó, việc nhận trợ cấp khi đang làm việc là không phù hợp với bản chất của quy định này.

Ngoài ra, người lao động cũng cần lưu ý về thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc. Theo khoản 2 Điều 48 Bộ luật Lao động 2012, thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc là tổng thời gian người lao động đã làm việc thực tế cho người sử dụng lao động trừ đi thời gian người lao động đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội và thời gian làm việc đã được người sử dụng lao động chi trả trợ cấp thôi việc.

Lưu ý về trách nhiệm chi trả của người sử dụng lao động

Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày. Đây là khoảng thời gian mà người lao động sẽ chính thức nhận được tiền trợ cấp thôi việc nếu đủ điều kiện.

Nếu doanh nghiệp cố tình trì hoãn hoặc không chi trả trợ cấp thôi việc khi đã đủ điều kiện chấm dứt hợp đồng, người lao động có quyền khiếu nại đến Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân để bảo vệ quyền lợi của mình.

Tóm lại, người lao động không được nhận trợ cấp thôi việc khi chưa chấm dứt hợp đồng lao động. Mọi thỏa thuận trái với quy định này đều không có giá trị pháp lý và có thể gây rủi ro cho cả hai bên trong quan hệ lao động.