Trong mô hình hoạt động của các doanh nghiệp lớn, việc thành lập các chi nhánh hạch toán phụ thuộc để mở rộng thị trường là điều phổ biến. Tuy nhiên, một câu hỏi pháp lý quan trọng mà nhiều kế toán và chủ doanh nghiệp thường xuyên thắc mắc là: Chi nhánh phụ thuộc có được xuất hóa đơn không? Việc hiểu sai quy định có thể dẫn đến những rủi ro nghiêm trọng về thuế và hóa đơn. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 05/2023.

1. Chi nhánh phụ thuộc có được xuất hóa đơn không?

Câu trả lời là CÓ. Chi nhánh hạch toán phụ thuộc hoàn toàn có quyền xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, phương thức sử dụng hóa đơn và chứng từ sẽ phụ thuộc vào cách thức tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp.

Căn cứ theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 13 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, các tổ chức kinh doanh kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ khi điều chuyển hàng hóa cho các cơ sở hạch toán phụ thuộc (như chi nhánh, cửa hàng) ở khác địa phương để bán, có thể lựa chọn một trong hai cách:

• Cách 1: Sử dụng hóa đơn điện tử giá trị gia tăng để làm căn cứ thanh toán và kê khai nộp thuế GTGT ở từng đơn vị và từng khâu độc lập.
• Cách 2: Sử dụng Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm theo Lệnh điều chuyển nội bộ.

Khi chi nhánh phụ thuộc trực tiếp bán hàng cho khách hàng, họ bắt buộc phải lập hóa đơn theo quy định để giao cho người mua. Đồng thời, chi nhánh phải lập Bảng kê hàng hóa bán ra gửi về trụ sở chính để làm căn cứ lập hóa đơn GTGT cho lượng hàng thực tế tiêu thụ.

"Cơ sở hạch toán phụ thuộc, chi nhánh, cửa hàng... khi bán hàng phải lập hóa đơn theo quy định giao cho người mua, đồng thời lập Bảng kê hàng hóa bán ra gửi về cơ sở có hàng hóa điều chuyển... để cơ sở giao hàng lập hóa đơn giá trị gia tăng cho hàng hóa thực tế tiêu thụ..."

2. Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế GTGT của chi nhánh phụ thuộc

Việc kê khai thuế của chi nhánh phụ thuộc được phân chia dựa trên địa giới hành chính so với trụ sở chính theo hướng dẫn tại Thông tư 80/2021/TT-BTC.

2.1. Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính

Thông thường, chi nhánh hạch toán phụ thuộc cùng tỉnh/thành phố với trụ sở chính sẽ thực hiện kê khai và nộp thuế GTGT tập trung tại cơ quan thuế quản lý trụ sở chính. Tuy nhiên, nếu chi nhánh trực tiếp bán hàng và đáp ứng các điều kiện tại khoản 4 Điều 13 Thông tư 80/2021/TT-BTC, doanh nghiệp có thể lựa chọn kê khai thuế riêng cho chi nhánh tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp của chi nhánh đó.

2.2. Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính

Theo quy định tại khoản 1 Điều 12 Thông tư 80/2021/TT-BTC và Nghị định 126/2020/NĐ-CP, người nộp thuế có hoạt động kinh doanh tại nhiều địa bàn cấp tỉnh khác nơi có trụ sở chính thì thực hiện khai thuế tập trung tại trụ sở chính và phân bổ số thuế phải nộp cho từng tỉnh nơi có hoạt động kinh doanh.

Các trường hợp đặc thù được phân bổ bao gồm:

• Hoạt động kinh doanh xổ số điện toán.
• Chuyển nhượng bất động sản (trừ dự án đầu tư cơ sở hạ tầng, nhà để chuyển nhượng).
• Hoạt động xây dựng theo quy định pháp luật.
• Đơn vị phụ thuộc là cơ sở trực tiếp sản xuất (gia công, lắp ráp).
• Nhà máy thủy điện nằm trên nhiều tỉnh.

3. Những lưu ý quan trọng khi chi nhánh phụ thuộc xuất hóa đơn

Để đảm bảo tính hợp lệ của hóa đơn và tránh bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp cần lưu ý:

1. Đăng ký sử dụng hóa đơn: Chi nhánh phải thực hiện thông báo phát hành hóa đơn (nếu dùng hóa đơn riêng) hoặc sử dụng hóa đơn của trụ sở chính theo đúng quy định về hóa đơn điện tử tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
2. Thông tin trên hóa đơn: Tên, địa chỉ, mã số thuế trên hóa đơn phải là thông tin của chi nhánh nếu chi nhánh là đơn vị trực tiếp bán hàng và kê khai thuế riêng.
3. Đối với hàng nông, lâm, thủy sản: Nếu chi nhánh thu mua để điều chuyển về trụ sở chính thì sử dụng Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, không sử dụng hóa đơn điện tử GTGT trong khâu này.

Việc nắm vững các quy định về hóa đơn đối với chi nhánh phụ thuộc không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành trơn tru mà còn tối ưu hóa quy trình kê khai thuế, giảm thiểu rủi ro pháp lý trong bối cảnh cơ quan thuế đang tăng cường thanh tra, kiểm tra hóa đơn điện tử như hiện nay.