Xác định điều kiện thu nhập của người phụ thuộc là một trong những bước quan trọng hàng đầu giúp người nộp thuế thực hiện quyền giảm trừ gia cảnh, qua đó tối ưu hóa số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026. Tuy nhiên, không phải mọi người phụ thuộc đều bắt buộc phải không có thu nhập hoặc có cùng một mức trần thu nhập như nhau. Nhiều cá nhân vẫn còn lúng túng trước câu hỏi: Người phụ thuộc có thu nhập bao nhiêu thì được tính giảm trừ gia cảnh năm 2026? Bổ sung và cập nhật ngay các quy định pháp luật chi tiết nhất dưới đây để áp dụng chính xác cho kỳ quyết toán thuế tới.

1. Người phụ thuộc có thu nhập bao nhiêu thì được giảm trừ gia cảnh năm 2026?

Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập của người phụ thuộc (đối với các nhóm đối tượng pháp luật bắt buộc xét điều kiện thu nhập) được xác định là không vượt quá 3,0 triệu đồng/tháng.

Điều này có nghĩa là, người phụ thuộc thuộc nhóm có yêu cầu về thu nhập không bắt buộc phải hoàn toàn không có thu nhập, mà vẫn có thể tạo ra thu nhập nhưng mức tính bình quân tháng trong cả năm tính thuế không vượt trần 3.000.000 đồng.

Lưu ý quan trọng: Mức 3 triệu đồng/tháng nêu trên được tính theo phương pháp thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập (bao gồm tiền lương, tiền công, kinh doanh, đầu tư, hỗ trợ...), chứ không chỉ tính riêng lẻ hay căn cứ vào thu nhập duy nhất của một tháng bất kỳ.

Các nhóm đối tượng bắt buộc phải đáp ứng điều kiện về thu nhập

Theo điểm b khoản 4 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (số 109/2025/QH15) và Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, nhóm cá nhân phải xét điều kiện không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt quá 3 triệu đồng bao gồm:

• Con thành niên đang theo học: Con từ 18 tuổi trở lên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc bậc học phổ thông theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.
• Vợ hoặc chồng: Là người ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị mất/không có khả năng lao động.
• Cha đẻ, mẹ đẻ, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng): Đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động theo quy định.
• Các cá nhân khác không nơi nương tựa: Nhóm anh/chị/em ruột, ông/bà nội ngoại, cô/dì/chú/bác/cậu ruột, cháu ruột... mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng theo khoản 3 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Cụ thể hơn, đối với người thân thuộc độ tuổi lao động, pháp luật quy định phải đồng thời đáp ứng hai điều kiện: (i) Không có khả năng lao động và (ii) Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ mọi nguồn không vượt quá 3 triệu đồng. Đối với người ngoài độ tuổi lao động thì chỉ cần đáp ứng điều kiện về mức thu nhập bình quân không quá 3 triệu đồng/tháng.

Trường hợp ngoại lệ không áp dụng trần thu nhập 3 triệu đồng

Cần nhấn mạnh rằng, quy định áp trần thu nhập 3 triệu đồng/tháng không áp dụng cào bằng cho tất cả các nhóm đối tượng. Theo quy định tại khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các trường hợp như: Con dưới 18 tuổi, con bị khuyết tật hoặc mất năng lực hành vi dân sự không thuộc nhóm đối tượng bị khống chế điều kiện mức thu nhập bình quân 3 triệu đồng/tháng theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC.

2. Mức giảm trừ gia cảnh cho mỗi người phụ thuộc năm 2026 là bao nhiêu?

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, các mức giảm trừ gia cảnh áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 cụ thể như sau:

• Mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tương ứng 186 triệu đồng/năm).
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng (tương ứng 74,4 triệu đồng/năm cho mỗi người phụ thuộc).

Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chỉ rõ nguyên tắc: Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong kỳ tính thuế.

Do đó, chỉ cần cá nhân thuộc diện người phụ thuộc đáp ứng đúng điều kiện thu nhập bình quân tháng trong năm không quá 3 triệu đồng và hoàn thành thủ tục đăng ký đúng quy định, người nộp thuế sẽ được giảm trừ cố định 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi suất người phụ thuộc khi xác định thu nhập tính thuế TNCN.

3. Thời hạn nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc năm 2026

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu đã thực hiện đăng ký thuế và đăng ký người phụ thuộc đầy đủ.

Thời hạn đăng ký người phụ thuộc kèm theo hồ sơ chứng minh người phụ thuộc áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 được quy định cụ thể như sau:

• Thời hạn cuối cùng: Trước ngày 31/12/2026.
• Tính ổn định: Việc đăng ký người phụ thuộc được thực hiện ổn định cho các năm tính thuế tiếp theo nếu thông tin và điều kiện người phụ thuộc không có sự thay đổi.

Việc chủ động nắm vững điều kiện thu nhập không quá 3 triệu đồng/tháng cũng như nộp hồ sơ chứng minh trước thời hạn 31/12/2026 giúp người lao động đảm bảo trọn vẹn quyền lợi về giảm trừ gia cảnh, tránh tình trạng bị truy thu hoặc từ chối giảm trừ do thiếu hụt hồ sơ pháp lý.