Việc chào đón một thiên thần nhỏ ra đời là khoảnh khắc thiêng liêng và hạnh phúc nhất của mỗi gia đình. Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui ấy, các bậc phụ huynh cũng cần lưu ý thực hiện đầy đủ các thủ tục hành chính để xác lập quyền công dân và đảm bảo các quyền lợi an sinh xã hội cho con trẻ. Dưới đây là 4 việc quan trọng mà cha mẹ cần thực hiện ngay sau khi con chào đời, dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 02/2022.

1. Đăng ký khai sinh – Xác lập quyền con người cơ bản

Giấy khai sinh không chỉ là một tờ giấy hành chính mà còn là văn bản hộ tịch gốc, ghi nhận sự hiện diện pháp lý của một cá nhân. Theo quy định tại khoản 2 Điều 6 Luật Hộ tịch 2014 và hướng dẫn tại Nghị định 123/2015/NĐ-CP, mọi hồ sơ cá nhân sau này đều phải thống nhất với thông tin trên Giấy khai sinh.

"Mọi hồ sơ, giấy tờ của cá nhân có nội dung về họ, chữ đệm, tên; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; dân tộc; quốc tịch; quê quán; quan hệ cha, mẹ, con phải phù hợp với Giấy khai sinh của người đó."

Thời hạn đăng ký khai sinh cho con là trong vòng 60 ngày kể từ ngày sinh. Nếu cha mẹ không thể đi đăng ký thì ông bà hoặc người thân khác có trách nhiệm thực hiện. Việc đăng ký sớm không chỉ giúp bé có mã số định danh cá nhân mà còn thuận tiện cho việc hưởng chế độ Bảo hiểm y tế (BHYT) ngay lập tức.

Thủ tục thực hiện:

• Hồ sơ: Tờ khai đăng ký khai sinh, Giấy chứng sinh (bản chính).
• Nơi nộp: UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ.
• Thời gian giải quyết: Thường được cấp ngay trong ngày nếu hồ sơ hợp lệ.

2. Đăng ký Bảo hiểm y tế (BHYT) – Tấm lá chắn sức khỏe cho bé

Trẻ em dưới 6 tuổi là đối tượng được Nhà nước cấp thẻ BHYT miễn phí. Theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP, khi đi khám chữa bệnh, nếu trẻ chưa được cấp thẻ BHYT thì chỉ cần xuất trình Giấy chứng sinh hoặc Giấy khai sinh để được hưởng quyền lợi.

Tuy nhiên, để thuận tiện và tránh các thủ tục xác minh phức tạp tại bệnh viện, cha mẹ nên thực hiện thủ tục cấp thẻ BHYT sớm. Hiện nay, hầu hết các địa phương đã triển khai cơ chế liên thông: Khi đăng ký khai sinh, cơ quan tư pháp sẽ đồng thời chuyển dữ liệu sang cơ quan Bảo hiểm xã hội để cấp thẻ BHYT cho bé.

3. Đăng ký thường trú (Nhập hộ khẩu) cho con

Kể từ ngày 01/7/2021, Luật Cư trú 2020 chính thức có hiệu lực, thay đổi phương thức quản lý từ sổ giấy sang dữ liệu điện tử. Việc nhập hộ khẩu cho con hiện nay được thực hiện thông qua việc cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Cha mẹ cần chuẩn bị Tờ khai thay đổi thông tin cư trú và Giấy khai sinh của con để nộp tại Công an cấp xã nơi cư trú. Việc đăng ký thường trú sớm giúp bé được đảm bảo các quyền lợi về giáo dục (phân tuyến trường học) và các chính sách an sinh tại địa phương.

4. Sổ theo dõi tiêm chủng – Hành trang sức khỏe lâu dài

Theo quy định tại Nghị định 104/2016/NĐ-CP, cha mẹ có trách nhiệm đăng ký tiêm chủng và lưu giữ sổ theo dõi tiêm chủng cá nhân của trẻ. Cuốn sổ này không chỉ giúp theo dõi lịch tiêm các loại vaccine quan trọng mà còn là điều kiện cần thiết khi bé nhập học vào các cấp mầm non, tiểu học sau này.

Lời khuyên cho cha mẹ: Hãy tận dụng tối đa các dịch vụ công trực tuyến hoặc thủ tục liên thông tại UBND cấp xã để tiết kiệm thời gian và công sức, dành trọn vẹn sự quan tâm cho thiên thần nhỏ mới chào đời.

Trên đây là những thủ tục pháp lý quan trọng nhất mà cha mẹ cần lưu tâm. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về trình tự, thủ tục, quý khách vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.