Việc sử dụng hộ chiếu công vụ, hộ chiếu ngoại giao không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm chính trị của mỗi cán bộ, công chức khi đại diện quốc gia thực thi nhiệm vụ tại nước ngoài. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua đã ghi nhận không ít trường hợp vi phạm đáng tiếc, gây ảnh hưởng xấu đến hình ảnh đất nước.

Bối cảnh siết chặt quản lý hộ chiếu công vụ từ Công văn 30/TANDTC-HTQT

Ngày 29/01/2018, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Công văn 30/TANDTC-HTQT năm 2018 nhằm phổ biến các quy định về việc sử dụng hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ. Động thái này đưa ra sau khi Bộ Ngoại giao phản ánh tình trạng một số công dân Việt Nam, bao gồm cả những người mang hộ chiếu công vụ, có hành vi vi phạm pháp luật nước sở tại như trộm cắp vặt tại siêu thị hoặc cư trú quá thời hạn.

Bên cạnh đó, các sai sót về kỹ thuật như làm thất lạc hộ chiếu, tự ý ghi chức danh hoặc tẩy xóa nội dung cũng diễn ra phổ biến, đòi hỏi một quy trình quản lý nghiêm ngặt hơn theo tinh thần của Quyết định 58/2012/QĐ-TTg.

Hộ chiếu công vụ là tài sản quốc gia, cần được bảo quản và sử dụng đúng quy định (ảnh minh họa)

5 lưu ý "vàng" khi sử dụng hộ chiếu công vụ đi công tác nước ngoài

Dựa trên hướng dẫn của Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao, cán bộ công chức cần đặc biệt lưu tâm 5 vấn đề sau:

1. Kiểm tra tính chính xác ngay khi nhận hộ chiếu

Sau khi nhận hộ chiếu được cấp mới hoặc gia hạn theo quy định tại Nghị định 136/2007/NĐ-CP, chủ sở hữu cần kiểm tra kỹ thông tin nhân thân. Đặc biệt, hộ chiếu phải có đầy đủ chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp phát. Mọi sai sót nhỏ về chính tả hoặc con dấu mờ đều có thể dẫn đến việc bị từ chối nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế.

2. Tuyệt đối không tự ý sửa đổi nội dung

Pháp luật nghiêm cấm hành vi tẩy xóa, viết thêm hoặc sửa đổi bất kỳ nội dung nào trong hộ chiếu (ngoại trừ trang 48 dành cho các ghi chú cá nhân nếu có hướng dẫn). Cán bộ không được tự ý ký tên hoặc ghi chức danh vào các phần không được phép. Hành vi này có thể bị coi là làm giả tài liệu và bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc.

Cán bộ cần tuân thủ nghiêm túc quy định khi làm thủ tục tại sân bay quốc tế (ảnh minh họa)

3. Quy trình xử lý khi thất lạc hộ chiếu

Hộ chiếu công vụ phải được bảo quản cẩn thận như tài sản quý giá. Trong trường hợp thất lạc, cán bộ phải báo ngay cho cơ quan công an nơi mất và cơ quan cấp hộ chiếu. Nếu sự việc xảy ra tại nước ngoài, cần lập tức liên hệ với cơ quan có thẩm quyền nước sở tại và Cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự của Việt Nam gần nhất để được hỗ trợ cấp giấy thông hành hoặc hộ chiếu mới.

4. Kiểm tra thời hạn và điều kiện nhập cảnh

Trước mỗi chuyến đi, cán bộ cần kiểm tra thời hạn còn lại của hộ chiếu. Nhiều quốc gia yêu cầu hộ chiếu phải còn hạn trên 06 tháng mới cấp thị thực hoặc cho phép nhập cảnh. Nếu hộ chiếu sắp hết hạn, cần chủ động làm thủ tục gia hạn hoặc cấp đổi tại cơ quan có thẩm quyền theo đúng trình tự pháp luật.

5. Sử dụng đúng mục đích và tôn trọng pháp luật sở tại

Hộ chiếu công vụ chỉ được sử dụng cho các chuyến đi công tác, học tập theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Cán bộ phải tuân thủ tuyệt đối pháp luật Việt Nam và nước sở tại. Mọi hành vi thiếu chuẩn mực không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn làm tổn hại đến uy tín của cơ quan và quốc gia.

Trích dẫn Công văn 30/TANDTC-HTQT năm 2018: "Toàn thể các cán bộ, công chức, viên chức trong đơn vị phải tuân thủ pháp luật Việt Nam và nước sở tại trong thời gian được cử đi công tác nước ngoài, lưu ý việc sử dụng hộ chiếu công vụ, hộ chiếu ngoại giao phù hợp với quy định pháp luật, khắc phục những sai sót thường gặp".

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp chuyến công tác diễn ra thuận lợi mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp, tự trọng của người cán bộ trong thời kỳ hội nhập quốc tế.