Năm 2021 được xem là năm bản lề của công cuộc chuyển đổi số quốc gia tại Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý dân cư. Với việc ban hành Quyết định 406/QĐ-TTg, Chính phủ đã chính thức phê duyệt danh mục các dịch vụ công trực tuyến trọng điểm sẽ được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Lộ trình số hóa các thủ tục cư trú trong năm 2021

Theo nội dung tại Quyết định 406/QĐ-TTg, nhóm dịch vụ công liên quan đến quản lý dân cư được ưu tiên triển khai sớm nhằm thực thi phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính và giấy tờ công dân. Cụ thể, lộ trình thực hiện được xác định rõ ràng theo từng quý trong năm 2021:

• Lĩnh vực Căn cước công dân: Các thủ tục cấp, cấp lại, đổi thẻ Căn cước công dân và xác nhận số Chứng minh nhân dân dự kiến hoàn thành tích hợp trong quý II/2021.
• Lĩnh vực Cư trú: Đây là nội dung được người dân mong chờ nhất. Các thủ tục bao gồm Đăng ký thường trú, Đăng ký tạm trú, Khai báo tạm vắng và Thông báo lưu trú được lên kế hoạch hoàn thành trong quý III/2021.
• Thủ tục liên thông: Việc đăng ký khai sinh - thường trú - cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi và liên thông khai tử - xóa thường trú - trợ cấp mai táng cũng sẽ được hoàn thiện trong quý III/2021.

Sự cộng hưởng từ Luật Cư trú 2020

Việc triển khai đăng ký cư trú qua mạng không chỉ là một giải pháp kỹ thuật mà còn là sự cụ thể hóa các quy định mới của Luật Cư trú 2020 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2021). Theo đó, phương thức quản lý cư trú bằng Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú giấy sẽ dần được thay thế bằng việc cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Việc cho phép đăng ký thường trú, tạm trú qua mạng mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Tiết kiệm thời gian và chi phí: Người dân không còn phải trực tiếp đến trụ sở Công an xã, phường nhiều lần để nộp hồ sơ và chờ đợi kết quả.
• Minh bạch hóa quy trình: Mọi trạng thái xử lý hồ sơ đều được cập nhật công khai trên hệ thống, giúp người dân dễ dàng theo dõi.
• Giảm thiểu giấy tờ: Nhờ kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhiều loại giấy tờ chứng minh nhân thân sẽ được lược bỏ, thay thế bằng việc tra cứu thông tin điện tử.

Mở rộng dịch vụ công mức độ 4

Bên cạnh các thủ tục về cư trú, Quyết định 406/QĐ-TTg còn hướng tới việc nâng mức độ dịch vụ từ mức độ 3 lên mức độ 4 đối với nhiều lĩnh vực khác như bảo hiểm xã hội, tư pháp, ngoại giao, tài chính, giáo dục và đào tạo. Điều này đồng nghĩa với việc người dân có thể thực hiện trọn gói quy trình thủ tục, bao gồm cả việc thanh toán lệ phí (nếu có) và nhận kết quả hoàn toàn trên môi trường điện tử.

Ngoài ra, các thủ tục như cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ hay cung cấp thông tin về quy hoạch xây dựng cũng nằm trong danh mục được ưu tiên triển khai trực tuyến trong năm 2021, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong các giao dịch dân sự và đầu tư.

Việc thực hiện đăng ký cư trú qua mạng là bước đi tất yếu trong lộ trình xây dựng Chính phủ điện tử, giúp tối ưu hóa nguồn lực xã hội và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong tình hình mới.