Trong bối cảnh phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ chủ quyền và trật tự an toàn xã hội, việc quản lý và phân bổ nguồn lực đất đai đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ, toàn diện. Nhằm thể chế hóa định hướng này, Nghị định 312/2026/NĐ-CP đã ban hành quy định quan trọng: Bảo đảm an ninh quốc gia chính thức được ghi nhận là một trong những tiêu chí bắt buộc để xác định các công trình, dự án ưu tiên trong kế hoạch sử dụng đất.

1. Tiêu chí an ninh quốc gia trong việc lựa chọn dự án ưu tiên sử dụng đất

Quản lý đất đai không chỉ đơn thuần là bài toán phân bổ nguồn lực kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh khu vực và toàn quốc. Cụ thể, căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 13 Nghị định 312/2026/NĐ-CP:

2. Yêu cầu, nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội là một trong các tiêu chí lựa chọn, xác định công trình, dự án ưu tiên trong kế hoạch sử dụng đất.

Quy định này đặt ra yêu cầu bắt buộc đối với các cơ quan lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở các cấp: Khi xem xét danh mục dự án ưu tiên đầu tư, bên cạnh yếu tố hiệu quả kinh tế và tác động xã hội, tiêu chí an ninh quốc gia phải được đánh giá nghiêm ngặt. Những công trình, dự án nằm tại khu vực trọng điểm, biên giới, hải đảo hoặc vùng chiến lược đều phải trải qua quá trình thẩm định kỹ lưỡng về mặt an ninh trước khi được đưa vào kế hoạch phân bổ đất đai.

2. Bố trí quỹ đất an ninh và phân bổ chỉ tiêu theo pháp luật đất đai

Để đảm bảo lực lượng thực thi nhiệm vụ an ninh có đủ cơ sở vật chất và điều kiện hoạt động, Nghị định 312/2026/NĐ-CP đồng thời làm rõ việc phân bổ chỉ tiêu và giao đất cho các cơ quan công an. Khoản 1 Điều 13 quy định rõ:

Việc phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất, khoanh vùng đất đai cho mục đích an ninh, quy hoạch sử dụng đất an ninh và bố trí quỹ đất, giao đất cho lực lượng Công an nhân dân bảo đảm an ninh, trật tự tại khu công nghiệp được thực hiện đúng theo các quy định của Luật Đất đai 2024, pháp luật về quy hoạch và đầu tư.

Điều này giúp bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch chung của địa phương với quy hoạch đất an ninh quốc gia, hỗ trợ lực lượng Công an nhân dân chủ động triển khai phương án bảo vệ trật tự tại các khu vực kinh tế trọng điểm như khu công nghiệp, khu kinh tế ven biển.

3. Dữ liệu đất đai: Nguồn lực song hành cho quản lý nhà nước và an ninh

Trở thành điểm tựa vững chắc cho công tác quản lý, cơ sở dữ liệu đất đai đóng vai trò then chốt trong việc duy trì trật tự xã hội. Căn cứ khoản 3 Điều 13 Nghị định 312/2026/NĐ-CP:

Thông tin, số liệu điều tra, đánh giá, thống kê, kiểm kê đất đai vừa phục vụ hoạt động quản lý nhà nước về đất đai, vừa hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội theo quy định của Luật Đất đai 2024 và các văn bản pháp luật có liên quan.

Sự tích hợp dữ liệu thông tin đất đai giúp các cơ quan chức năng dễ dàng giám sát biến động đất đai, phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm, lấn chiếm hoặc sử dụng đất trái phép gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

4. Quản lý tài nguyên, khoáng sản bền vững và nâng cao tiềm lực an ninh

Không chỉ dừng lại ở đất đai, Nghị định 312/2026/NĐ-CP còn mở rộng phạm vi điều chỉnh sang lĩnh vực tài nguyên và khoáng sản tại khoản 4 Điều 13. Theo đó:

Việc quản lý, khai thác tài nguyên, khoáng sản phải bảo đảm tính hiệu quả, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm củng cố và tăng cường tiềm lực an ninh quốc gia. Đồng thời, Nhà nước khuyến khích và đặt ra yêu cầu đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tiên tiến, giải pháp kỹ thuật hiện đại để giám sát tài nguyên, môi trường, sẵn sàng ứng phó chủ động với các tình huống khẩn cấp liên quan đến an ninh.

5. Trách nhiệm phối hợp liên ngành giữa các Bộ và UBND cấp tỉnh

Để quy định đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, khoản 5 Điều 13 Nghị định 312/2026/NĐ-CP quy định cơ chế phối hợp cụ thể:

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, có trách nhiệm chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để thực hiện kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với an ninh trong công tác quản lý, sử dụng đất đai và tài nguyên, khoáng sản.

Sự phối hợp chặt chẽ này giúp giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo đảm mọi dự án phát triển đều đóng góp tích cực vào sự ổn định và bền vững của đất nước.