Kể từ ngày 01/01/2023, Việt Nam chính thức bước vào kỷ nguyên quản lý dân cư bằng công nghệ số, chấm dứt sứ mệnh lịch sử của cuốn Sổ hộ khẩu giấy. Tuy nhiên, một bộ phận người dân vẫn đang lo lắng về việc thực hiện các giao dịch dân sự, thủ tục hành chính khi chưa kịp sở hữu tấm thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip. Đừng quá lo lắng, bởi pháp luật đã quy định rõ ràng các phương thức thay thế linh hoạt.

CCCD gắn chip: 'Chìa khóa' vạn năng thay thế Sổ hộ khẩu

Theo quy định tại khoản 3 Điều 38 Luật Cư trú 2020, Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú chỉ có giá trị xác nhận về cư trú đến hết ngày 31/12/2022. Việc quản lý thông tin cư trú hiện nay được thực hiện hoàn toàn bằng phương thức điện tử thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đặc biệt, khoản 4 Điều 14 Nghị định 104/2022/NĐ-CP khẳng định thẻ CCCD gắn chip là giấy tờ pháp lý có giá trị chứng minh thông tin về cư trú. Trên mặt thẻ đã tích hợp đầy đủ các thông tin cơ bản như nơi thường trú, số định danh cá nhân, giúp công dân dễ dàng thực hiện các thủ tục mà không cần mang theo nhiều giấy tờ rườm rà.

Các thủ tục điển hình có thể dùng CCCD thay thế Sổ hộ khẩu bao gồm:

• Vay vốn hỗ trợ việc làm;
• Cấp, đổi thẻ bảo hiểm y tế;
• Thực hiện các giao dịch về đất đai, nhà ở;
• Đăng ký hộ tịch, nuôi con nuôi;
• Đăng ký mua bán điện sinh hoạt...

Chưa có CCCD gắn chip: Người dân cần làm gì?

Nếu bạn thuộc trường hợp chưa có CCCD gắn chip hoặc thẻ đang trong quá trình chờ cấp, bạn hoàn toàn có thể sử dụng các phương thức thay thế sau đây theo quy định tại Nghị định 104/2022/NĐ-CP:

1. Sử dụng Chứng minh nhân dân (CMND) 9 số hoặc 12 số: Nếu CMND của bạn vẫn còn thời hạn sử dụng theo quy định của Luật Căn cước công dân 2014, bạn vẫn có thể sử dụng để giao dịch bình thường.

2. Giấy xác nhận thông tin về cư trú (Mẫu CT07): Đây là văn bản do cơ quan đăng ký cư trú cấp, xác nhận thông tin về thời gian, địa điểm, hình thức đăng ký cư trú của cá nhân hoặc hộ gia đình.

3. Thông báo số định danh cá nhân: Giấy thông báo này chứa đựng các thông tin cơ bản của công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, có giá trị chứng minh cư trú tương đương Sổ hộ khẩu.

Bên cạnh đó, cơ quan nhà nước có trách nhiệm chủ động khai thác thông tin của công dân qua các phương thức điện tử như:

"Tra cứu, khai thác thông tin cá nhân qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh; sử dụng tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID; hoặc sử dụng thiết bị đọc mã QR trên thẻ CCCD."

Lời khuyên từ chuyên gia: Dù có nhiều phương thức thay thế, người dân vẫn nên chủ động đi làm CCCD gắn chip và kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID. Đây là giải pháp bền vững và thuận tiện nhất để tối ưu hóa mọi giao dịch trong môi trường số hiện nay.