Trong bối cảnh nền kinh tế năm 2023 có nhiều biến động, việc tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với cả cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, một trong những 'hòn đá tảng' lớn nhất khiến hồ sơ vay vốn bị từ chối chính là lịch sử nợ xấu. Việc nắm vững cách tra cứu và kiểm soát điểm tín dụng cá nhân không chỉ giúp bạn chủ động trong các kế hoạch tài chính mà còn là chìa khóa để duy trì một 'sức khỏe' tài chính lành mạnh.

1. Nợ xấu là gì và tại sao nó lại 'đáng sợ' đến vậy?

Theo quy định tại Thông tư 11/2021/TT-NHNN, nợ xấu (hay còn gọi là nợ dưới tiêu chuẩn, nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn) là các khoản nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5. Cụ thể, việc phân loại nợ được thực hiện dựa trên khả năng trả nợ của khách hàng và số ngày quá hạn thanh toán.

Điều 10 Thông tư 11/2021/TT-NHNN quy định về phân loại nợ như sau:
...
c) Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) bao gồm: Nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày...
d) Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) bao gồm: Nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày...
đ) Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) bao gồm: Nợ quá hạn trên 360 ngày...

Khi bị liệt vào danh sách nợ xấu trên hệ thống của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC), cá nhân hoặc doanh nghiệp sẽ gặp phải những hệ lụy nghiêm trọng:

• Bị từ chối vay vốn: Hầu hết các ngân hàng và tổ chức tín dụng sẽ không cấp tín dụng cho khách hàng có nợ xấu nhóm 3 trở lên.
• Khó khăn khi mở thẻ tín dụng: Điểm tín dụng thấp khiến bạn không đủ điều kiện để sử dụng các dịch vụ thanh toán trả sau.
• Ảnh hưởng đến uy tín: Trong một số trường hợp, lịch sử tín dụng xấu có thể ảnh hưởng đến cơ hội nghề nghiệp hoặc các giao dịch kinh doanh lớn.

2. 3 phương thức tra cứu nợ xấu 'thần tốc' năm 2023

Để biết chính xác tình trạng tín dụng của mình, bạn có thể áp dụng một trong ba cách phổ biến và chính thống nhất hiện nay:

2.1. Tra cứu trực tuyến qua Website chính thức của CIC

Đây là cách chính xác và bảo mật nhất để kiểm tra báo cáo tín dụng cá nhân. Các bước thực hiện như sau:

• Bước 1: Truy cập cổng thông tin tại địa chỉ https://cic.gov.vn.
• Bước 2: Chọn mục "Đăng ký" dành cho cá nhân. Bạn cần cung cấp đầy đủ thông tin: Họ tên, ngày sinh, số điện thoại, và đặc biệt là ảnh chụp Chứng minh nhân dân (CMND) hoặc Căn cước công dân (CCCD) cả hai mặt cùng ảnh chân dung cầm thẻ.
• Bước 3: Xác thực qua mã OTP được gửi về số điện thoại đã đăng ký.
• Bước 4: Chờ phê duyệt. Thông thường, trong vòng 1 ngày làm việc, nhân viên CIC sẽ gọi điện xác nhận thông tin.
• Bước 5: Sau khi tài khoản được kích hoạt, bạn đăng nhập và chọn "Khai thác báo cáo" để xem chi tiết lịch sử nợ xấu của mình.

2.2. Sử dụng ứng dụng di động CIC Credit Connect

Trong thời đại công nghệ số năm 2023, việc tra cứu qua ứng dụng điện thoại trở nên cực kỳ tiện lợi. Bạn chỉ cần tải ứng dụng "CIC Credit Connect" (trên Android) hoặc "iCIC" (trên iOS).

Quy trình đăng ký trên ứng dụng tương tự như trên website nhưng giao diện được tối ưu hóa cho thiết bị di động, giúp bạn dễ dàng chụp ảnh giấy tờ tùy thân và theo dõi trạng thái phê duyệt báo cáo ngay trên điện thoại.

2.3. Kiểm tra trực tiếp tại các ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng

Nếu bạn đang có ý định vay vốn, bạn có thể nhờ nhân viên tín dụng kiểm tra giúp. Khi bạn cung cấp CCCD/CMND để làm hồ sơ vay, ngân hàng sẽ thực hiện truy vấn thông tin của bạn trên hệ thống CIC.

Tuy nhiên, lưu ý rằng mỗi lần ngân hàng truy vấn, hệ thống CIC sẽ ghi nhận lịch sử truy vấn. Nếu có quá nhiều lượt truy vấn trong thời gian ngắn mà không phát sinh khoản vay, điểm tín dụng của bạn cũng có thể bị ảnh hưởng nhẹ.

3. Lộ trình xóa nợ xấu và khôi phục điểm tín dụng

Nếu chẳng may phát hiện mình có nợ xấu, bạn cần bình tĩnh thực hiện các bước sau để 'làm sạch' hồ sơ:

• Đối với khoản nợ dưới 10 triệu đồng: Theo quy định, các khoản nợ nhỏ đã tất toán sẽ sớm được cập nhật trạng thái. Bạn nên thanh toán ngay lập tức cả gốc và lãi phát sinh.
• Đối với khoản nợ trên 10 triệu đồng: Sau khi tất toán toàn bộ khoản nợ, thông tin nợ xấu sẽ được lưu giữ trên hệ thống CIC trong vòng 05 năm. Tuy nhiên, sau 12 tháng kể từ ngày tất toán, một số ngân hàng có thể xem xét cho vay lại nếu bạn chứng minh được nguyên nhân nợ xấu là khách quan và hiện tại có thu nhập ổn định.
• Kiểm tra sai sót: Đôi khi nợ xấu xuất hiện do lỗi hệ thống hoặc thông tin cá nhân bị lợi dụng. Trong trường hợp này, bạn có quyền gửi đơn khiếu nại đến CIC hoặc ngân hàng liên quan để yêu cầu điều chỉnh thông tin theo đúng thực tế.

Lời khuyên từ chuyên gia: Hãy luôn thanh toán các khoản vay và dư nợ thẻ tín dụng trước hạn ít nhất 2-3 ngày để tránh các rủi ro về lỗi chuyển tiền liên ngân hàng dẫn đến quá hạn ngoài ý muốn.

Trên đây là hướng dẫn chi tiết về 3 cách tra cứu nợ xấu nhanh nhất năm 2023. Việc hiểu rõ tình trạng tín dụng của bản thân là bước đầu tiên để bạn làm chủ tài chính và mở ra những cơ hội đầu tư trong tương lai.