Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ vào cuối năm 2021, các giao dịch ngân hàng trực tuyến trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, đi kèm với đó là sự gia tăng của các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng. Câu hỏi đặt ra là: Bị lừa chuyển tiền qua tài khoản ngân hàng có lấy lại được không? Câu trả lời là CÓ, nếu bạn thực hiện đúng và kịp thời các bước dưới đây.

1. Hành động ngay lập tức: Liên hệ ngân hàng để phong tỏa tài khoản

Thời gian chính là yếu tố sống còn trong việc thu hồi tài sản. Ngay khi nhận ra mình đã thực hiện một giao dịch lừa đảo, việc đầu tiên bạn cần làm không phải là đi báo Công an ngay, mà là gọi điện tới tổng đài chăm sóc khách hàng của ngân hàng mà bạn vừa chuyển tiền đi.

Bạn cần thông báo về việc giao dịch có dấu hiệu lừa đảo và yêu cầu ngân hàng hỗ trợ tạm dừng hoặc phong tỏa giao dịch (nếu tiền chưa kịp chuyển đi khỏi hệ thống) hoặc phong tỏa tài khoản thụ hưởng. Theo quy định về mở và sử dụng tài khoản thanh toán, ngân hàng có quy trình xác minh và tạm giữ tiền trong các trường hợp nghi ngờ gian lận. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp kỹ thuật tạm thời để ngăn chặn kẻ gian tẩu tán tài sản.

2. Quy trình trình báo cơ quan Công an để đòi lại tiền bị lừa đảo

Để giải quyết triệt để và có căn cứ pháp lý đòi lại tiền, người bị hại bắt buộc phải thực hiện thủ tục tố giác tội phạm tại cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc nơi kẻ lừa đảo cư trú (nếu biết). Hồ sơ chuẩn bị bao gồm:

• Đơn trình báo/tố giác tội phạm: Trình bày chi tiết diễn biến sự việc, thời gian, số tiền và phương thức lừa đảo.
• Giấy tờ tùy thân: Bản sao Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân của người tố giác.
• Chứng cứ kèm theo: Đây là phần quan trọng nhất, bao gồm ảnh chụp màn hình tin nhắn, biên lai chuyển tiền, sao kê tài khoản ngân hàng, ghi âm cuộc gọi hoặc bất kỳ thông tin nào liên quan đến kẻ lừa đảo.

Cơ quan Công an sẽ tiếp nhận, xác minh và ra quyết định khởi tố vụ án nếu có dấu hiệu tội phạm theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.

3. Thời gian giải quyết và khả năng thu hồi tài sản thực tế

Nhiều người thắc mắc mất bao lâu thì lấy lại được tiền. Thực tế, thời gian này phụ thuộc vào tính chất phức tạp của vụ án. Nếu là cá nhân lừa đảo đơn lẻ, việc truy vết tài khoản ngân hàng có thể giúp cơ quan điều tra nhanh chóng xác định danh tính. Tuy nhiên, với các tổ chức lừa đảo xuyên quốc gia sử dụng tài khoản ảo, thời gian có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm.

Tiền bị chiếm đoạt sẽ được coi là vật chứng của vụ án và sẽ được trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp sau khi có bản án hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

4. Chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Tùy vào mức độ và giá trị tài sản chiếm đoạt, kẻ lừa đảo sẽ phải đối mặt với các hình phạt hành chính hoặc hình sự:

Về xử phạt hành chính

Tại thời điểm tháng 12/2021, theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.

"Điều 15. Vi phạm quy định về gây thiệt hại đến tài sản của người khác
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Trộm cắp tài sản;
b) Công nhiên chiếm đoạt tài sản;
c) Dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản của người khác..."

Về trách nhiệm hình sự

Nếu số tiền chiếm đoạt từ 2.000.000 đồng trở lên hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng, kẻ phạm tội sẽ bị truy cứu theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Hình phạt cao nhất có thể lên đến tù chung thân nếu giá trị tài sản chiếm đoạt từ 500.000.000 đồng trở lên.

5. Nhận diện các thủ đoạn lừa đảo chuyển khoản phổ biến cuối năm 2021

Để phòng tránh, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các chiêu trò sau:

• Giả danh cơ quan tư pháp: Gọi điện thông báo bạn liên quan đến vụ án ma túy, rửa tiền và yêu cầu chuyển tiền vào "tài khoản an toàn" để điều tra.
• Hack tài khoản mạng xã hội: Mạo danh bạn bè, người thân nhắn tin vay tiền gấp với lý do cấp cứu hoặc trả nợ.
• Lừa đảo trúng thưởng: Thông báo trúng thưởng quà tặng giá trị lớn và yêu cầu đóng phí vận chuyển hoặc thuế trước.
• Bán hàng ảo: Yêu cầu đặt cọc tiền mua hàng giảm giá, hàng khan hiếm nhưng sau khi nhận tiền thì cắt đứt liên lạc.

Lời khuyên pháp lý: Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai và luôn xác thực thông tin qua các kênh chính thống trước khi thực hiện giao dịch chuyển tiền cho người lạ.