Trong bối cảnh Luật Đất đai 2024 chính thức đi vào cuộc sống, việc xác định giá trị pháp lý của các loại giấy tờ cũ là vấn đề được hàng triệu người dân quan tâm. Một trong những tình huống phổ biến là các thửa đất có nguồn gốc từ bản Trích lục địa bộ được cấp từ những năm 1990. Câu hỏi đặt ra là: Liệu bản trích lục này có được coi là giấy tờ hợp lệ để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) mà không phải nộp tiền sử dụng đất hay không?

Thẩm quyền của Ban quản lý ruộng đất thời kỳ trước năm 1993

Để hiểu rõ giá trị của Trích lục địa bộ, trước hết cần xem xét cơ quan ban hành loại giấy tờ này. Vào giai đoạn những năm 1980 - 1990, Ban quản lý ruộng đất đóng vai trò then chốt trong việc quản lý đất đai tại địa phương. Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 404-CP của Hội đồng Chính phủ ngày 09/11/1979:

"Điều 5. – Ban quản lý ruộng đất là cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, chịu sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Ủy ban nhân dân tỉnh và thành phố; đồng thời chịu sự chỉ đạo thống nhất về chuyên môn nghiệp vụ của Tổng cục quản lý ruộng đất."

Như vậy, pháp luật thời kỳ đó đã khẳng định Ban quản lý ruộng đất là cơ quan có thẩm quyền giúp UBND cấp tỉnh thực hiện các nhiệm vụ như: đo đạc, lập bản đồ địa chính, lưu trữ tài liệu ruộng đất và giúp xét duyệt cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng ruộng đất. Do đó, các văn bản do cơ quan này ban hành trong phạm vi nhiệm vụ của mình đều mang tính pháp lý chính thống.

Trích lục địa bộ có được coi là giấy tờ về quyền sử dụng đất?

Bước sang thời kỳ mới, Luật Đất đai 2024 đã có những quy định mang tính kế thừa và mở rộng nhằm bảo vệ quyền lợi cho người dân đang sử dụng đất ổn định. Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 137 Luật Đất đai 2024 quy định về các loại giấy tờ được lập trước ngày 15/10/1993 như sau:

"a) Những giấy tờ về quyền được sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;"

Đối chiếu với trường hợp bản Trích lục địa bộ do Ban quản lý ruộng đất cấp ngày 20/01/1990, đây rõ ràng là loại giấy tờ được lập trước mốc thời gian 15/10/1993 và do cơ quan có thẩm quyền (Ban quản lý ruộng đất) cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước. Vì vậy, bản Trích lục địa bộ này hoàn toàn đủ căn cứ để được công nhận là giấy tờ về quyền sử dụng đất.

Quyền lợi của người dân khi sở hữu Trích lục địa bộ

Khi đã xác định Trích lục địa bộ là giấy tờ hợp lệ theo Điều 137 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất sẽ được hưởng những quyền lợi rất lớn:

• Được cấp Sổ đỏ: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định có bản trích lục này sẽ được cơ quan nhà nước xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
• Không phải nộp tiền sử dụng đất: Đây là ưu đãi quan trọng nhất. Theo quy định tại khoản 1 Điều 137 Luật Đất đai 2024, người có giấy tờ hợp lệ lập trước ngày 15/10/1993 sẽ không phải nộp tiền sử dụng đất đối với diện tích đất trong hạn mức.
• Giá trị chứng minh nguồn gốc: Trích lục địa bộ là bằng chứng thép để giải quyết các tranh chấp đất đai (nếu có), giúp xác định ranh giới và diện tích thửa đất tại thời điểm được cấp.

Lời khuyên pháp lý

Nếu gia đình bạn đang sở hữu bản Trích lục địa bộ hoặc các giấy tờ tương tự từ Ban quản lý ruộng đất cấp trước năm 1993, hãy thực hiện ngay các bước sau:

1. Kiểm tra hiện trạng: Đảm bảo đất đang được sử dụng ổn định và không có tranh chấp với các hộ liền kề.
2. Liên hệ cơ quan chức năng: Đến Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện để được hướng dẫn kê khai, đăng ký cấp Sổ đỏ theo diện có giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024.
3. Giữ gìn bản gốc: Tuyệt đối không làm thất lạc bản gốc Trích lục địa bộ vì đây là căn cứ pháp lý cao nhất để bảo vệ quyền lợi của bạn.

Tóm lại, bản Trích lục địa bộ không chỉ là một tờ giấy cũ kỹ mà chính là "tấm vé thông hành" quý giá giúp người dân hợp thức hóa quyền sử dụng đất một cách thuận lợi và tiết kiệm chi phí nhất trong kỷ nguyên của Luật Đất đai 2024.