Vào mỗi mùa thu hoạch, tình trạng người dân tận dụng hành lang an toàn giao thông, thậm chí là ngay trên đường ray tàu hỏa để phơi nông sản, rơm rạ lại tái diễn ở nhiều địa phương. Bên cạnh đó, thói quen đổ, xả rác thải sinh hoạt bừa bãi lên đường sắt cũng là một vấn nạn nhức nhối chưa có hồi kết. Những hành vi tưởng chừng như vô hại này lại tiềm ẩn nguy cơ cực kỳ lớn gây tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng.

Để siết chặt kỷ cương và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các chuyến tàu, Chính phủ đã ban hành Nghị định 81/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt (có hiệu lực từ ngày 15/05/2026). Vậy cụ thể các hành vi phơi rơm rạ, nông sản hay đổ rác thải trên đường sắt sẽ bị xử lý như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Phơi rơm rạ, nông sản trên đường sắt bị phạt bao nhiêu tiền?

Theo quy định tại Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt các hành vi vi phạm quy định về bảo đảm an toàn giao thông đường sắt, mức phạt đối với hành vi phơi nông sản, rơm rạ được quy định rất cụ thể theo từng mức độ vi phạm:

Mức phạt đối với hành vi phơi rơm rạ, nông sản thông thường

Căn cứ khoan 1 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với cá nhân thực hiện hành vi:

Phơi rơm, rạ, nông sản, để vật phẩm khác trên các công trình đường sắt khác.

Như vậy, chỉ cần người dân có hành vi tận dụng bất kỳ bộ phận nào của công trình đường sắt (như nền đường, vai đường, rãnh thoát nước, hành lang bảo vệ...) để phơi phóng nông sản, rơm rạ, thóc ngô hoặc tập kết vật phẩm khác thì đã đủ yếu tố cấu thành vi phạm và bị xử phạt hành chính.

Mức phạt tăng nặng khi tạo vật chướng ngại cản trở chạy tàu

Trong trường hợp người dân phơi rơm rạ, nông sản trực tiếp lên đường ray hoặc chất đống cao sát đường ray tạo thành vật chướng ngại, làm cản trở trực tiếp đến hoạt động giao thông đường sắt, mức phạt sẽ tăng lên rất nặng.

Cụ thể, theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với cá nhân có hành vi:

Để vật chướng ngại lên đường sắt làm cản trở giao thông đường sắt.

Hành vi này cực kỳ nguy hiểm bởi rơm rạ khô rất dễ cuốn vào gầm tàu, gây cháy nổ đầu máy hoặc làm giảm ma sát giữa bánh tàu và đường ray, dẫn đến nguy cơ trật bánh, lật tàu thảm khốc.

Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc

Bên cạnh việc bị phạt tiền, người vi phạm còn phải chịu biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc. Theo quy định tại điểm b khoản 8 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, người vi phạm buộc phải đưa rơm, rạ, nông sản, các vật phẩm khác ra khỏi công trình đường sắt ngay lập tức để trả lại nguyên trạng an toàn cho hành lang chạy tàu.

2. Đổ, xả rác thải trên đường sắt bị xử lý nghiêm khắc

Không chỉ hành vi phơi nông sản, việc biến đường sắt thành nơi đổ rác thải sinh hoạt hoặc chất thải nguy hại cũng là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và xử phạt nặng nề theo quy định tại Điều 17 Nghị định 81/2026/NĐ-CP về bảo vệ công trình đường sắt.

Đối với rác thải sinh hoạt thông thường

Theo khoan 1 Điều 17 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với cá nhân thực hiện hành vi:

Đổ, để rác thải sinh hoạt lên đường sắt hoặc xả rác thải sinh hoạt từ trên tàu xuống đường sắt.

Quy định này áp dụng cho cả người dân sinh sống ven đường tàu tự ý mang rác ra đổ lên đường ray, lẫn hành khách đi tàu có hành vi vứt rác bừa bãi qua cửa sổ tàu xuống đường ray.

Đối với chất độc hại, chất phế thải, đất đá xây dựng

Nếu hành vi đổ thải mang tính chất nghiêm trọng hơn, gây ô nhiễm môi trường nặng nề hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến kết cấu hạ tầng đường sắt, mức phạt sẽ tăng lên gấp nhiều lần.

Cụ thể, theo quy định tại khoan 2 Điều 17 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với cá nhân, và từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện một trong các hành vi:

• Đổ, để chất độc hại, chất phế thải lên đường sắt hoặc xả chất thải không bảo đảm vệ sinh môi trường lên đường sắt;
• Đổ trái phép đất, đá, vật liệu khác lên đường sắt hoặc để rơi đất, đá, vật liệu khác từ trên tàu xuống đường sắt trong quá trình vận chuyển.

Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc

Theo quy định tại điểm a khoản 6 Điều 17 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, cá nhân, tổ chức vi phạm buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là đưa rác thải sinh hoạt, đất, đá, chất độc hại, chất phế thải và các vật liệu khác ra khỏi đường sắt, đồng thời khôi phục lại nguyên trạng ban đầu của công trình đường sắt.

3. Lời khuyên pháp lý và khuyến cáo an toàn

Đường sắt là công trình giao thông đặc thù, tàu hỏa khi di chuyển với tốc độ cao cần khoảng cách phanh rất dài (từ vài trăm mét đến cả kilomet). Bất kỳ một vật chướng ngại nhỏ nào trên đường ray, hay một đống rơm rạ phơi phóng che khuất tầm nhìn của lái tàu đều có thể dẫn đến những thảm kịch khôn lường.

Để bảo vệ tính mạng, tài sản của chính mình và cộng đồng, người dân cần lưu ý:

• Tuyệt đối không tận dụng hành lang đường sắt: Không phơi rơm rạ, thóc lúa, ngô khoai hay bất kỳ nông sản nào trên đường ray, tà vẹt hay vai đường sắt.
• Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường: Thu gom rác thải sinh hoạt đúng nơi quy định, tuyệt đối không vứt rác, đổ đất đá thải, phế liệu xây dựng lên đường ray tàu hỏa.
• Tuyên truyền và giám sát: Nhắc nhở người thân, hàng xóm ven đường tàu chấp hành nghiêm chỉnh các quy định về an toàn giao thông đường sắt. Khi phát hiện hành vi vi phạm hoặc vật chướng ngại trên đường ray, cần báo ngay cho nhân viên đường sắt hoặc chính quyền địa phương gần nhất để kịp thời xử lý.

Việc chấp hành nghiêm chỉnh các quy định tại Nghị định 81/2026/NĐ-CP không chỉ giúp người dân tránh được những khoản phạt tài chính đáng tiếc, mà quan trọng hơn hết là chung tay bảo vệ sự bình yên trên mỗi chuyến hành trình chạy tàu.