Dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 đang gõ cửa từng nhà, và đối với đội ngũ giáo viên - những người lái đò thầm lặng, câu chuyện về lương, thưởng Tết lại trở thành chủ đề được quan tâm hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh nền kinh tế đang dần phục hồi, các quy định pháp lý về chế độ đãi ngộ cho nhà giáo cũng có những điểm đáng lưu ý mà không phải ai cũng nắm rõ.

1. Thưởng Tết cho giáo viên: Quyền lợi hay sự 'tùy tâm' của nhà trường?

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là việc cho rằng mọi giáo viên đều mặc định được nhận thưởng Tết từ ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, thực tế pháp lý lại có sự phân định rõ ràng giữa giáo viên hợp đồng và viên chức biên chế.

Đối với giáo viên làm việc theo hợp đồng lao động tại các cơ sở giáo dục ngoài công lập (trường tư thục), chế độ thưởng được điều chỉnh bởi Điều 104 của Bộ luật Lao động 2019. Theo đó, thưởng không phải là khoản bắt buộc. Nhà trường sẽ quyết định mức thưởng dựa trên kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của giáo viên.

Riêng với giáo viên là viên chức trong các cơ sở công lập, theo khoản 2 Điều 3 của Luật Viên chức 2010, viên chức được hưởng tiền thưởng theo quy định của pháp luật và quy chế của đơn vị. Tuy nhiên, do quỹ tiền thưởng theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW vẫn chưa được triển khai rộng rãi trong năm 2022, nên phần lớn giáo viên biên chế vẫn phụ thuộc vào nguồn thu tăng thêm hoặc quỹ phúc lợi của từng trường.

2. Thực hư về 'Lương tháng 13' trong ngành giáo dục

Khái niệm "lương tháng 13" thực chất không xuất hiện trong các văn bản luật chính thống. Đây thường là cách gọi dân dã cho khoản thưởng cuối năm. Việc giáo viên có được nhận khoản này hay không hoàn toàn phụ thuộc vào:

• Thỏa thuận trong hợp đồng: Đối với giáo viên hợp đồng, nếu trong hợp đồng lao động có ghi rõ khoản lương tháng 13 thì nhà trường bắt buộc phải chi trả.
• Quy chế chi tiêu nội bộ: Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, nếu tiết kiệm được chi thường xuyên, hiệu trưởng có thể quyết định chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, giáo viên dịp cuối năm.

3. Gói hỗ trợ 'ấm lòng' từ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam dịp Tết 2023

Tin vui cho đội ngũ giáo viên có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết Quý Mão 2023 này là kế hoạch chăm lo của Công đoàn. Theo Kế hoạch 266/KH-TLĐ năm 2022, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã triển khai các hoạt động hỗ trợ thiết thực:

Hỗ trợ tiền mặt 500.000 đồng/người cho đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn. Đối với những trường hợp đặc biệt khó khăn, mức hỗ trợ có thể lên đến 1,3 triệu đồng (bao gồm 1 triệu đồng tiền mặt và quà tặng trị giá 300.000 đồng).

Như vậy, nếu cộng dồn các khoản hỗ trợ từ các cấp Công đoàn và nguồn xã hội hóa, một giáo viên có hoàn cảnh khó khăn có thể nhận được tổng giá trị hỗ trợ lên đến gần 2 triệu đồng. đây là nỗ lực rất lớn nhằm đảm bảo "tất cả đoàn viên, người lao động đều có Tết".

4. Trực Tết Nguyên đán: Mức thù lao 'khủng' lên đến 390% lương?

Nhiều giáo viên lo lắng về việc phải trực trường trong những ngày nghỉ Tết. Cần khẳng định rằng, theo Điều 13 Luật Viên chức, giáo viên được nghỉ Tết hưởng nguyên lương. Việc trực Tết là sự thỏa thuận và giáo viên có quyền từ chối.

Nếu đồng ý trực Tết, giáo viên sẽ được hưởng chế độ làm thêm giờ cực kỳ hấp dẫn theo quy định tại Điều 98 Bộ luật Lao động 2019:

• Trực ban ngày: Hưởng ít nhất 300% đơn giá tiền lương (chưa kể lương ngày nghỉ lễ có hưởng lương). Tổng cộng giáo viên có thể nhận mức lương tương đương 400% ngày thường.
• Trực ban đêm: Mức lương được tính thêm phụ cấp làm đêm và làm thêm giờ vào ban đêm, có thể lên tới 390% - 490% tùy trường hợp cụ thể.

Đây là khoản bù đắp xứng đáng cho những thầy cô hy sinh thời gian bên gia đình để bảo vệ tài sản, an ninh trường học trong những ngày Tết.

Tóm lại, dù thưởng Tết giáo viên năm 2023 có thể không đồng nhất giữa các đơn vị, nhưng với sự hỗ trợ từ Công đoàn và các quy định về tiền lương làm thêm giờ, đội ngũ nhà giáo hoàn toàn có thể yên tâm đón một cái Tết ấm cúng. Nếu quý độc giả còn bất kỳ thắc mắc nào về quyền lợi lao động, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn pháp lý chuyên sâu.