Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đang có những bước chuyển mình quan trọng, việc nắm vững các quy định về trình tự, thủ tục là vô cùng thiết yếu đối với cả người thực thi công vụ và người dân. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất sắp có hiệu lực từ ngày 01/01/2022 chính là quy định cụ thể về thời hạn lập biên bản vi phạm hành chính.

Chiến sĩ CSGT đang thực hiện lập biên bản vi phạm hành chính (ảnh minh họa)

Bước ngoặt từ Nghị định 118/2021/NĐ-CP

Trước đây, theo quy định tại Luật xử lý vi phạm hành chính 2012, cơ quan chức năng chỉ quy định chung chung là phải "kịp thời lập biên bản". Tuy nhiên, khái niệm "kịp thời" thường gây ra nhiều cách hiểu khác nhau trong thực tiễn áp dụng. Để khắc phục tình trạng này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 118/2021/NĐ-CP với những mốc thời gian cụ thể và nghiêm ngặt hơn.

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 118/2021/NĐ-CP đã ấn định các khung thời hạn như sau:

“2. Biên bản vi phạm hành chính được lập trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ khi phát hiện vi phạm hành chính; trường hợp vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp hoặc có phạm vi rộng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức thì biên bản vi phạm hành chính được lập trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ khi phát hiện vi phạm hành chính;...”

Cận cảnh mẫu biên bản vi phạm hành chính theo quy định mới (ảnh minh họa)

Chi tiết các khung thời gian lập biên bản

Tùy vào tính chất của từng vụ việc, thời hạn lập biên bản sẽ được phân loại linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo tính minh bạch:

• Thời hạn 02 ngày làm việc: Áp dụng cho các vụ việc thông thường, ít tình tiết phức tạp. Đây là mốc thời gian chuẩn để đảm bảo tính thời sự và chính xác của chứng cứ.
• Thời hạn 03 ngày làm việc: Dành cho các trường hợp vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ hoặc cần thời gian để xác định giá trị tang vật, phương tiện, giám định, kiểm nghiệm.
• Thời hạn 05 ngày làm việc: Áp dụng cho các vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp, phạm vi rộng hoặc ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của cá nhân, tổ chức.

Trường hợp đặc thù trên các phương tiện giao thông

Đối với các hành vi vi phạm xảy ra trên tàu bay, tàu biển hoặc tàu hỏa, pháp luật cũng có những quy định riêng biệt để phù hợp với đặc thù di chuyển. Theo đó, biên bản sẽ được lập trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ khi phương tiện về đến sân bay, cảng biển hoặc nhà ga theo quy định.

Việc quy định rõ ràng về thời gian không chỉ giúp cơ quan nhà nước chuẩn hóa quy trình mà còn giúp người dân dễ dàng giám sát hoạt động thực thi pháp luật, tránh tình trạng kéo dài thời gian lập biên bản gây khó khăn cho việc giải quyết vụ việc.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn đọc nắm bắt kịp thời các quy định mới nhất để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong các giao dịch hành chính hàng ngày.