Trong bối cảnh hạ tầng giao thông ngày càng phát triển, việc duy tu và bảo trì đường bộ đóng vai trò sống còn để đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông. Tuy nhiên, không ít chủ xe vẫn còn mơ hồ về khái niệm phí bảo trì đường bộ, dẫn đến những nhầm lẫn đáng tiếc với phí cầu đường (BOT) hoặc bỏ lỡ các chính sách hỗ trợ tài chính từ Nhà nước. Đặc biệt, trong giai đoạn đầu năm 2021, Chính phủ đã có những điều chỉnh quan trọng về mức thu nhằm hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn do đại dịch Covid-19.

Phí bảo trì đường bộ là gì? Đừng nhầm lẫn với phí BOT

Phí bảo trì đường bộ (tên chính thức là phí sử dụng đường bộ) là loại phí mà chủ phương tiện cơ giới đường bộ phải nộp để phục vụ việc bảo trì, nâng cấp hệ thống đường bộ quốc gia. Theo quy định tại Luật Giao thông đường bộ 2008, nguồn kinh phí này được quản lý thông qua Quỹ bảo trì đường bộ.

Một sai lầm phổ biến là đánh đồng phí này với phí cầu đường. Thực tế, phí cầu đường là khoản tiền bạn trả trực tiếp tại các trạm BOT để hoàn vốn cho các dự án xây dựng đường cụ thể. Trong khi đó, phí bảo trì đường bộ được đóng định kỳ (thường là khi đăng kiểm) và áp dụng cho toàn bộ hệ thống đường bộ do Nhà nước quản lý.

Đối tượng nào bắt buộc phải nộp phí bảo trì đường bộ?

Căn cứ Thông tư 293/2016/TT-BTC, đối tượng chịu phí là các phương tiện giao thông cơ giới đường bộ đã đăng ký lưu hành, bao gồm xe ô tô, máy kéo và các loại xe tương tự. Lưu ý quan trọng: Ngay cả khi xe của bạn không tham gia giao thông nhưng đã có giấy chứng nhận đăng ký và biển số thì vẫn thuộc diện phải nộp phí.

Các trường hợp được miễn hoặc không phải nộp phí

Pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp đặc thù không phải chịu phí hoặc được miễn phí để đảm bảo tính công bằng và hỗ trợ an sinh xã hội.

Trường hợp không chịu phí sử dụng đường bộ

Theo quy định tại Thông tư 293/2016/TT-BTC, các xe sau đây không phải nộp phí:

• Xe bị hủy hoại do tai nạn hoặc thiên tai không thể sử dụng.
• Xe bị tịch thu hoặc thu hồi giấy đăng ký, biển số.
• Xe bị tai nạn nặng phải sửa chữa liên tục từ 30 ngày trở lên.
• Xe kinh doanh vận tải tạm dừng lưu hành liên tục từ 30 ngày trở lên (có xác nhận của cơ quan chức năng).
• Xe ô tô bị mất trộm trong thời gian từ 30 ngày trở lên.

Trường hợp được miễn phí sử dụng đường bộ

Các loại xe chuyên dùng phục vụ mục đích công cộng và an ninh quốc gia được miễn phí hoàn toàn, bao gồm: Xe cứu thương, xe chữa cháy, xe phục vụ tang lễ, xe quốc phòng và xe an ninh của lực lượng công an.

Mức phí bảo trì đường bộ năm 2021: Chính sách giảm phí hỗ trợ Covid-19

Đây là thông tin quan trọng nhất đối với các bác tài trong năm 2021. Để tháo gỡ khó khăn cho ngành vận tải, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 112/2020/TT-BTC, áp dụng từ ngày 01/01/2021 đến hết ngày 30/06/2021.

Cụ thể mức giảm như sau:

• Xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách: Giảm 30% (chỉ nộp 70% mức phí quy định).
• Xe tải, xe ô tô chuyên dùng, xe đầu kéo: Giảm 10% (chỉ nộp 90% mức phí quy định).

Sau ngày 30/06/2021, mức thu sẽ quay trở lại theo biểu phí chuẩn tại Thông tư 293/2016/TT-BTC. Ví dụ, xe dưới 10 chỗ ngồi đăng ký tên cá nhân có mức phí chuẩn là 130.000 đồng/tháng.

Nộp phí bảo trì đường bộ ở đâu và khi nào?

Việc nộp phí thường được thực hiện song song với quá trình đăng kiểm xe. Bạn có thể đến bất kỳ Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới nào trên toàn quốc để nộp phí. Sau khi hoàn tất, đơn vị đăng kiểm sẽ cấp Tem nộp phí sử dụng đường bộ để dán lên kính chắn gió.

Về thời gian nộp, chủ xe có thể lựa chọn nộp theo chu kỳ đăng kiểm, nộp theo năm dương lịch hoặc nộp theo tháng (đối với doanh nghiệp có số phí lớn trên 30 triệu đồng/tháng).

Không nộp phí bảo trì đường bộ có bị Cảnh sát giao thông phạt không?

Đây là thắc mắc của rất nhiều người. Theo quy định hiện hành, Cảnh sát giao thông không có thẩm quyền xử phạt lỗi chậm nộp phí bảo trì đường bộ khi xe đang lưu thông trên đường. Tuy nhiên, nếu bạn chậm nộp, số tiền nợ sẽ được đơn vị đăng kiểm truy thu đầy đủ trong lần đăng kiểm tiếp theo. Do đó, việc "né" nộp phí thực tế không mang lại lợi ích gì mà còn khiến bạn phải đóng một khoản tiền lớn dồn lại sau này.

Lời khuyên pháp lý: Chủ phương tiện nên chủ động kiểm tra thời hạn ghi trên tem phí đường bộ để thực hiện nghĩa vụ đúng hạn, đặc biệt là tận dụng giai đoạn giảm phí theo Thông tư 112/2020/TT-BTC để tiết kiệm chi phí vận hành.