Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024 đang gõ cửa từng nhà, đây cũng là thời điểm mà hàng triệu người lao động trên cả nước háo hức mong chờ các khoản lương tháng 13 và thưởng Tết sau một năm nỗ lực làm việc. Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui nhận thưởng, nhiều người vẫn băn khoăn liệu số tiền này có bị khấu trừ để đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) hay không? Việc hiểu rõ quy định pháp luật không chỉ giúp người lao động yên tâm vui Tết mà còn giúp doanh nghiệp thực hiện đúng trách nhiệm của mình.

1. Quy định về tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc năm 2024

Để xác định lương tháng 13 có phải đóng bảo hiểm hay không, trước hết chúng ta cần nắm rõ cấu phần của tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Theo quy định tại Điều 89 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, tiền lương tháng đóng BHXH đối với người lao động đóng theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định bao gồm:

• Mức lương: Là số tiền tính theo thời gian của công việc hoặc chức danh theo thang lương, bảng lương do doanh nghiệp xây dựng.
• Phụ cấp lương: Các khoản phụ cấp để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt... đã được thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
• Các khoản bổ sung khác: Các khoản tiền ngoài mức lương, phụ cấp lương và có liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động.

Cụ thể hơn, tại Thông tư 06/2021/TT-BLĐTBXH, các khoản bổ sung khác phải đóng BHXH là những khoản xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và được trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.

2. Lương tháng 13 và thưởng Tết có phải đóng BHXH không?

Căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành tính đến đầu năm 2024, câu trả lời là: Lương tháng 13 và tiền thưởng Tết KHÔNG phải đóng BHXH bắt buộc.

Lý do pháp lý được giải thích dựa trên các điểm sau:

Bản chất của tiền thưởng

Theo Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, tiền thưởng được định nghĩa như sau:

"Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động."

Như vậy, thưởng Tết hay lương tháng 13 thực chất là một khoản tiền thưởng không mang tính chất "trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương" và mức tiền thường phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, không xác định cố định ngay từ đầu trong hợp đồng lao động như tiền lương cơ bản.

Các khoản thu nhập không tính đóng BHXH

Tại khoản 26 Điều 1 Thông tư 06/2021/TT-BLĐTBXH đã liệt kê rõ các khoản thu nhập không làm căn cứ đóng BHXH, bao gồm:

• Tiền thưởng theo quy định tại Điều 104 Bộ luật Lao động 2019;
• Tiền thưởng sáng kiến;
• Tiền ăn giữa ca;
• Các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ;
• Hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, kết hôn, sinh nhật...

Đặc biệt, Công văn 560/LĐTBXH-BHXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã khẳng định một lần nữa: Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH không bao gồm tiền lương tháng thứ 13 và tiền thưởng theo đánh giá kết quả công việc hàng năm.

3. Những lưu ý quan trọng về lương tháng 13

Mặc dù thường được gọi là "lương tháng 13", nhưng về mặt pháp lý, đây không phải là một khoản lương bắt buộc mà doanh nghiệp phải trả theo luật. Việc có lương tháng 13 hay không phụ thuộc hoàn toàn vào:

1. Thỏa thuận trong hợp đồng lao động giữa hai bên.
2. Quy chế thưởng riêng của doanh nghiệp.
3. Thỏa ước lao động tập thể.

Nếu trong hợp đồng lao động hoặc quy chế công ty không có quy định về lương tháng 13, doanh nghiệp có quyền không chi trả khoản này, đặc biệt là trong những năm kinh doanh khó khăn.

Làm chưa đủ 12 tháng có được nhận lương tháng 13?

Thông thường, các doanh nghiệp vẫn áp dụng chi trả lương tháng 13 cho nhân viên làm chưa đủ năm theo tỷ lệ thời gian làm việc thực tế. Công thức phổ biến thường được áp dụng như sau:

Mức lương tháng 13 = (Số tháng làm việc trong năm / 12) x Bình quân tiền lương tháng

Ví dụ: Anh A làm việc được 6 tháng trong năm 2023 với mức lương bình quân 10 triệu đồng/tháng. Nếu công ty có chính sách thưởng lương tháng 13, anh A có thể nhận được: (6/12) x 10.000.000 = 5.000.000 đồng.

4. Kết luận và lời khuyên pháp lý

Tóm lại, người lao động hoàn toàn có thể yên tâm rằng khoản lương tháng 13 và thưởng Tết 2024 sẽ được nhận trọn vẹn mà không bị trừ 8% đóng BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, khoản tiền này vẫn có thể chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nếu tổng thu nhập trong tháng vượt mức giảm trừ gia cảnh theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Người lao động nên chủ động kiểm tra lại hợp đồng lao động và quy chế thưởng của công ty để nắm rõ quyền lợi của mình. Trong trường hợp có tranh chấp về việc chi trả tiền thưởng, người lao động có thể liên hệ với Công đoàn cơ sở hoặc cơ quan quản lý lao động địa phương để được hỗ trợ giải quyết.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp quý độc giả giải đáp được thắc mắc về vấn đề lương tháng 13 và thưởng Tết có phải đóng BHXH không. Chúc quý độc giả một năm mới Giáp Thìn an khang, thịnh vượng!