Bối cảnh mới trong quản lý an toàn thực phẩm nhập khẩu

Việc Chính phủ ban hành Nghị định 15/2018/NĐ-CP (thay thế Nghị định 38/2012/NĐ-CP) đã tạo ra một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm (ATTP). Để đảm bảo việc triển khai được thống nhất và thông suốt tại các cửa khẩu, ngày 09/03/2018, Tổng cục Hải quan đã ban hành Công văn 1267/TCHQ-GSQL hướng dẫn cụ thể cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố.

Miễn thủ tục tự công bố và kiểm tra nhà nước đối với nguyên liệu sản xuất

Một trong những điểm sáng nhất của Nghị định 15/2018/NĐ-CP là việc mở rộng đối tượng được miễn kiểm tra. Theo hướng dẫn tại Công văn 1267/TCHQ-GSQL, căn cứ vào khoản 2 Điều 4 và khoản 7 Điều 13 của Nghị định này:

Hàng hóa là nguyên liệu, vật tư do doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp phục vụ sản xuất (bao gồm: sản xuất để xuất khẩu hoặc sản xuất để tiêu thụ nội địa hoặc gia công cho đối tác nước ngoài) thuộc diện được miễn thủ tục tự công bố sản phẩm và miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.

Quy định này giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí và thời gian chờ đợi, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Hướng dẫn khai báo trên hệ thống VNACCS

Để thực hiện quyền lợi này, doanh nghiệp cần lưu ý các thao tác kỹ thuật khi làm thủ tục hải quan:

• Mã loại hình: Căn cứ vào Bảng mã loại hình xuất nhập khẩu ban hành kèm theo Công văn 2675/TCHQ-GSQL ngày 01/4/2015.
• Khai báo mục đích: Doanh nghiệp phải khai rõ mục đích sử dụng của lô hàng nhập khẩu.
• Trách nhiệm: Doanh nghiệp tự khai và tự chịu trách nhiệm về việc sử dụng đúng mục đích. Nếu thay đổi từ sản xuất sang tiêu thụ nội địa, phải thông báo cho cơ quan hải quan và thực hiện tự công bố, kiểm tra ATTP theo quy định trước khi thay đổi.

Quy định về Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm

Đối với các sản phẩm đã được cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, doanh nghiệp sẽ được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Tổng cục Hải quan hướng dẫn:

• Người khai hải quan nộp bản chụp Giấy tiếp nhận (có xác nhận của doanh nghiệp).
• Cơ chế Một cửa quốc gia: Trường hợp dữ liệu đã có trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, công chức hải quan sẽ tự tra cứu trên hệ thống, doanh nghiệp không cần nộp bản giấy.

Những vấn đề đang tiếp tục được tháo gỡ

Mặc dù Công văn 1267/TCHQ-GSQL đã giải quyết được nhiều vướng mắc cấp bách, tuy nhiên vẫn còn một số nội dung cần sự phối hợp liên ngành như: xác định các trường hợp kiểm tra giảm, danh mục hàng hóa cụ thể phải kiểm tra ATTP, hay cơ sở xác định giấy chứng nhận từ nước xuất khẩu. Tổng cục Hải quan cho biết đang tích cực trao đổi với các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương để sớm có hướng dẫn bổ sung cho doanh nghiệp.

Việc nắm vững các hướng dẫn tại Công văn 1267/TCHQ-GSQL là vô cùng quan trọng để doanh nghiệp tận dụng tối đa các ưu đãi từ Nghị định 15/2018/NĐ-CP, tránh các sai sót không đáng có trong quá trình thông quan hàng hóa.