Từ ngày 01/01/2022, Nghị định 144/2021/NĐ-CP chính thức thay thế Nghị định 167/2013/NĐ-CP, mang đến những quy định khắt khe hơn về việc quản lý và sử dụng thẻ Căn cước công dân (CCCD). Đây là thông tin cực kỳ quan trọng mà bất cứ ai đang sở hữu tấm thẻ quyền lực này đều phải nắm rõ để tránh bị xử phạt hành chính một cách đáng tiếc.

1. Quên đổi thẻ Căn cước công dân khi đến hạn: Mức phạt tăng mạnh

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là thời hạn sử dụng của thẻ CCCD. Khác với Chứng minh nhân dân cũ có thời hạn 15 năm, thẻ CCCD có thời hạn theo độ tuổi của công dân. Cụ thể, theo quy định tại Điều 21 Luật Căn cước công dân 2014, thẻ phải được đổi khi công dân đạt các mốc tuổi sau:

1. Thẻ Căn cước công dân phải được đổi khi công dân đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi.

2. Trường hợp thẻ Căn cước công dân được cấp, đổi, cấp lại trong thời hạn 2 năm trước tuổi quy định tại khoản 1 Điều này thì vẫn có giá trị sử dụng đến tuổi đổi thẻ tiếp theo.

Điều này có nghĩa là nếu bạn làm thẻ CCCD khi đã đủ 23 tuổi, tấm thẻ đó sẽ có giá trị đến năm bạn 40 tuổi mới phải đổi lại. Tuy nhiên, nếu bạn "quên" không thực hiện thủ tục này khi đến hạn, mức phạt hiện nay không còn nhẹ nhàng như trước.

Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi không thực hiện đúng quy định về cấp, đổi, cấp lại thẻ CCCD sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng. So với mức phạt chỉ từ 100.000 - 200.000 đồng tại Nghị định 167 cũ, mức phạt mới đã tăng gấp đôi.

2. Cấm tuyệt đối việc cầm cố, thế chấp thẻ Căn cước công dân

Nhiều người vẫn có thói quen dùng các loại giấy tờ tùy thân như CCCD hay Chứng minh nhân dân để cầm cố vay tiền tại các tiệm cầm đồ hoặc các tổ chức tín dụng đen. Từ năm 2022, hành vi này đã được quy định rõ ràng và áp dụng mức phạt rất nặng.

Cụ thể, tại khoản 4 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi:

• Thế chấp, cầm cố, nhận cầm cố Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân;
• Mua, bán, thuê, cho thuê Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân;
• Mượn, cho mượn thẻ CCCD để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật.

Như vậy, không chỉ người mang thẻ đi cầm cố mà ngay cả chủ tiệm cầm đồ nhận cầm cố thẻ CCCD cũng sẽ bị phạt nặng. Ngoài ra, người vi phạm còn bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi này.

3. Các lỗi vi phạm khác liên quan đến CCCD cần lưu ý

Bên cạnh hai lỗi phổ biến trên, người dân cũng cần tránh các hành vi sau để không bị "bay" tiền triệu:

• Phạt từ 1 - 2 triệu đồng: Đối với hành vi chiếm đoạt, sử dụng thẻ CCCD của người khác; tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung thẻ; hoặc cố ý hủy hoại, làm hư hỏng thẻ.
• Phạt từ 2 - 4 triệu đồng: Đối với hành vi làm giả, sử dụng giấy tờ giả để được cấp thẻ CCCD hoặc cung cấp thông tin sai sự thật để được cấp thẻ.
• Phạt từ 4 - 6 triệu đồng: Đối với hành vi sử dụng thẻ CCCD giả.

Thẻ Căn cước công dân gắn chip không chỉ là giấy tờ tùy thân mà còn tích hợp rất nhiều thông tin quan trọng về cư trú, bảo hiểm, bằng lái xe... Do đó, việc bảo quản và sử dụng thẻ đúng quy định pháp luật là trách nhiệm của mỗi công dân để bảo vệ quyền lợi của chính mình.