Trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, việc thuê quyền sử dụng đất để làm trụ sở, nhà xưởng hay mặt bằng sản xuất là một trong những giao dịch dân sự phổ biến nhất. Tuy nhiên, đối với loại hình công ty hợp danh – một mô hình doanh nghiệp đặc thù với chế độ trách nhiệm vô hạn của các thành viên hợp danh – việc xác lập một bản hợp đồng thuê đất chặt chẽ là vô cùng quan trọng để bảo vệ tài sản chung và riêng của các thành viên.

Căn cứ pháp lý điều chỉnh hợp đồng thuê đất năm 2019

Tại thời điểm năm 2019, các giao dịch liên quan đến thuê đất của doanh nghiệp được điều chỉnh chủ yếu bởi hai văn bản quy phạm pháp luật quan trọng nhất là Luật Đất đai 2013 và Luật Doanh nghiệp 2014. Ngoài ra, các quy định về hợp đồng thuê tài sản trong Bộ luật Dân sự cũng là cơ sở để các bên thỏa thuận các điều khoản chi tiết.

Theo quy định tại Điều 167 Luật Đất đai 2013, người sử dụng đất có quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất. Đối với công ty hợp danh, việc thuê đất có thể thực hiện từ hộ gia đình, cá nhân hoặc từ các tổ chức kinh tế khác.

Những lưu ý đặc thù đối với công ty hợp danh khi thuê đất

Công ty hợp danh có những đặc điểm riêng biệt về tư cách pháp nhân và trách nhiệm tài sản. Do đó, khi soạn thảo hợp đồng thuê đất, cần lưu ý các điểm sau:

• Người đại diện ký kết: Theo Điều 179 Luật Doanh nghiệp 2014, các thành viên hợp danh có quyền đại diện theo pháp luật và tổ chức điều hành hoạt động kinh doanh hằng ngày của công ty. Tuy nhiên, đối với các giao dịch lớn như thuê đất dài hạn, cần kiểm tra Điều lệ công ty để xác định xem có cần sự chấp thuận của Hội đồng thành viên hay không.
• Trách nhiệm tài sản: Thành viên hợp danh phải liên đới chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty. Vì vậy, nếu công ty vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền thuê đất, các thành viên hợp danh có thể bị truy thu tài sản cá nhân để chi trả.
• Mục đích sử dụng đất: Phải đảm bảo mục đích thuê đất phù hợp với ngành nghề kinh doanh đã đăng ký của công ty và quy hoạch sử dụng đất tại địa phương.

Nội dung cơ bản của mẫu hợp đồng thuê đất cho doanh nghiệp

Một bản hợp đồng thuê đất chuẩn cần bao gồm các điều khoản trọng yếu sau:

"Điều 1: Đối tượng của hợp đồng là quyền sử dụng đất tại thửa đất số..., tờ bản đồ số..., diện tích... m2. Mục đích thuê để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty hợp danh..."

Bên cạnh đó, các bên cần thỏa thuận rõ ràng về:

1. Giá thuê và phương thức thanh toán: Có thể thanh toán hằng năm hoặc một lần cho cả thời gian thuê. Cần lưu ý quy định về lộ trình tăng giá thuê (nếu có).
2. Thời hạn thuê: Phải phù hợp với dự án đầu tư hoặc kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp.
3. Quyền và nghĩa vụ của bên thuê: Bao gồm việc sử dụng đất đúng mục đích, bảo vệ môi trường và trả lại đất khi hết hạn hợp đồng.

Thủ tục đăng ký và công chứng hợp đồng

Để đảm bảo tính pháp lý cao nhất, hợp đồng thuê quyền sử dụng đất nên được công chứng hoặc chứng thực. Sau khi ký kết, doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai (đăng ký việc cho thuê) tại Văn phòng đăng ký đất đai theo quy định tại Điều 95 Luật Đất đai 2013.

Việc tuân thủ đúng quy trình pháp lý không chỉ giúp công ty hợp danh ổn định mặt bằng sản xuất mà còn tránh được những tranh chấp không đáng có, bảo vệ uy tín và tài sản của các thành viên trong suốt quá trình hoạt động.