Chó, mèo từ lâu đã trở thành những người bạn trung thành trong nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, việc nuôi thú cưng không chỉ dừng lại ở sở thích cá nhân mà còn gắn liền với những trách nhiệm pháp lý cụ thể. Tại thời điểm năm 2018, pháp luật Việt Nam đã ban hành nhiều quy định nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn cộng đồng và phòng chống dịch bệnh.

1. Nghĩa vụ đăng ký nuôi chó với chính quyền địa phương

Theo quy định tại Quyết định 193/QĐ-TTg năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ, người nuôi chó có trách nhiệm phải đăng ký việc nuôi chó với Trưởng thôn hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã. Việc đăng ký này nhằm giúp cơ quan chức năng quản lý tổng đàn và triển khai các biện pháp phòng chống bệnh Dại hiệu quả.

Bên cạnh đó, chủ vật nuôi phải cam kết nuôi nhốt, xích hoặc giữ chó trong khuôn viên gia đình, không được thả rông gây nguy hiểm cho người xung quanh. Tại các thành phố lớn như Hà Nội, chính quyền cũng đã triển khai các kế hoạch cụ thể yêu cầu người dân chấp hành nghiêm túc quy định này để xây dựng nếp sống văn minh đô thị.

2. Bắt buộc tiêm vắc xin phòng bệnh Dại cho chó, mèo

Căn cứ theo Thông tư 07/2016/TT-BNNPTNT, chó và mèo là những đối tượng bắt buộc phải được tiêm phòng vắc xin Dại định kỳ. Đây là quy định quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cho chính vật nuôi và cộng đồng.

Nếu chủ nuôi không thực hiện việc tiêm phòng, mức xử phạt hành chính sẽ rất nghiêm khắc. Cụ thể, theo điểm a khoản 2 Điều 7 Nghị định 90/2017/NĐ-CP:

"2. Phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: a) Không tiêm phòng vắc xin phòng bệnh Dại cho động vật bắt buộc phải tiêm phòng;"

3. Quy định khi đưa chó ra nơi công cộng: Rọ mõm và xích giữ

Một trong những lỗi phổ biến nhất mà người nuôi chó thường mắc phải là thả rông chó hoặc dắt chó đi dạo nhưng không có biện pháp bảo vệ. Pháp luật quy định rõ, khi đưa chó ra nơi công cộng, chủ nuôi phải:

• Đeo rọ mõm cho chó hoặc xích giữ chó.
• Phải có người dắt đi kèm.

Hành vi vi phạm các điều kiện trên sẽ bị xử phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 7 Nghị định 90/2017/NĐ-CP. Việc này nhằm hạn chế tối đa các vụ việc chó cắn người hoặc gây tai nạn giao thông đáng tiếc.

4. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi chó cắn người

Đây là vấn đề pháp lý phức tạp và có thể gây thiệt hại kinh tế rất lớn cho chủ nuôi. Theo quy định tại Điều 603 Bộ luật Dân sự 2015 về bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra:

"1. Chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác. Người chiếm hữu, sử dụng súc vật phải bồi thường thiệt hại trong thời gian chiếm hữu, sử dụng súc vật, trừ trường hợp có thỏa thuận khác."

Chủ nuôi chỉ được miễn bồi thường nếu thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị hại hoặc do người thứ ba cố ý gây ra. Trong trường hợp vật nuôi gây chết người hoặc gây thương tích nặng, chủ nuôi thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người theo Bộ luật Hình sự 2015.

Lời khuyên pháp lý: Để bảo vệ bản thân và cộng đồng, những người yêu thú cưng hãy là những chủ nuôi có trách nhiệm. Việc tuân thủ các quy định về Luật Thú y 2015 không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt hành chính mà còn ngăn ngừa những rủi ro pháp lý nghiêm trọng về sau.