Trong hoạt động vận tải đường bộ, việc tuân thủ quy định về tải trọng không chỉ đảm bảo an toàn giao thông mà còn bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều trường hợp vi phạm nghiêm trọng, điển hình là lỗi chở quá tải trọng trên 150%. Với mức phạt cộng dồn cho cả tài xế và chủ xe có thể lên tới con số hàng chục triệu đồng, câu hỏi đặt ra là liệu người vi phạm có được áp dụng hình thức nộp phạt nhiều lần (thường được gọi dân dã là nộp phạt trả góp) hay không?

1. Mức phạt "khủng" cho hành vi chở quá tải trên 150%

Hành vi điều khiển xe chở hàng vượt trọng tải cho phép trên 150% được coi là vi phạm đặc biệt nghiêm trọng. Theo quy định tại khoản 8 Điều 24 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, mức xử phạt được quy định cụ thể như sau:

Điều 24. Xử phạt người điều khiển xe ô tô tải, máy kéo (bao gồm cả rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo theo) và các loại xe tương tự xe ô tô vận chuyển hàng hóa vi phạm quy định về vận tải đường bộ
...
8. Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Điều khiển xe (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc) chở hàng vượt trọng tải (khối lượng hàng chuyên chở) cho phép tham gia giao thông được ghi trong Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe trên 150%;

Như vậy, riêng đối với người điều khiển phương tiện (tài xế), mức phạt tiền trung bình sẽ là 10.000.000 đồng. Bên cạnh đó, tài xế còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 03 tháng đến 05 tháng.

Trách nhiệm liên đới của chủ xe (Hợp tác xã)

Pháp luật giao thông đường bộ không chỉ xử phạt người trực tiếp cầm lái mà còn quy định trách nhiệm rất nặng đối với chủ phương tiện khi giao xe hoặc để người làm công vi phạm. Căn cứ điểm a khoản 12 Điều 30 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP):

• Đối với cá nhân là chủ xe: Phạt tiền từ 18.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
• Đối với tổ chức là chủ xe (Hợp tác xã): Phạt tiền từ 36.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

Tổng cộng, trong một vụ việc xe của Hợp tác xã chở quá tải 150%, tổng số tiền phạt mà cả tài xế và đơn vị phải nộp có thể lên đến 52.000.000 đồng. Đây là một gánh nặng tài chính không hề nhỏ.

2. Quy định về việc nộp tiền phạt nhiều lần (trả góp)

Để hỗ trợ các cá nhân, tổ chức gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020) đã có quy định về việc nộp tiền phạt nhiều lần tại Điều 79. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng được áp dụng.

Điều kiện về mức tiền phạt

Theo khoản 1 Điều 79, việc nộp tiền phạt nhiều lần chỉ được áp dụng khi:

a) Bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng trở lên đối với cá nhân và từ 150.000.000 đồng trở lên đối với tổ chức;

Đối chiếu với trường hợp chở quá tải 150%:

• Tài xế (Cá nhân): Mức phạt tối đa là 12.000.000 đồng. Do thấp hơn 15.000.000 đồng nên tài xế KHÔNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN để xin nộp phạt nhiều lần.
• Hợp tác xã (Tổ chức): Mức phạt tối đa là 40.000.000 đồng. Do thấp hơn 150.000.000 đồng nên tổ chức này cũng KHÔNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN để xin nộp phạt nhiều lần.

Điều kiện về hoàn cảnh kinh tế

Ngoài mức phạt, người vi phạm còn phải chứng minh đang gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế và có đơn đề nghị được xác nhận bởi Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi làm việc/quản lý trực tiếp.

3. Lời khuyên pháp lý

Dựa trên các quy định nêu trên, trong bối cảnh pháp luật năm 2024, trường hợp vi phạm chở quá tải 150% với mức phạt như đã phân tích thì cả tài xế và Hợp tác xã đều phải nộp phạt một lần toàn bộ số tiền theo thời hạn ghi trên quyết định xử phạt. Việc chậm nộp phạt sẽ dẫn đến việc bị tính thêm tiền chậm nộp (0,05% trên tổng số tiền phạt chưa nộp cho mỗi ngày chậm nộp).

Để tránh những rủi ro pháp lý và gánh nặng tài chính, các đơn vị vận tải và đội ngũ tài xế cần tuyệt đối tuân thủ quy định về tải trọng, thực hiện kiểm tra khối lượng hàng hóa kỹ lưỡng trước khi khởi hành.

Trên đây là nội dung tư vấn chuyên sâu về mức phạt và hình thức nộp phạt đối với hành vi chở quá tải trọng. Nếu Quý khách còn thắc mắc về các thủ tục hành chính liên quan, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ chi tiết nhất.