Thử việc theo quy định mới: Ký hợp đồng lao động hay hợp đồng thử việc?

Một trong những điểm mới nổi bật nhất mà người lao động và doanh nghiệp cần lưu ý vào thời điểm cuối năm 2020 này chính là quy định tại Bộ luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2021). Theo quy định tại Điều 24 Bộ luật Lao động 2019:

"Người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận về thử việc bằng việc giao kết hợp đồng thử việc."

Việc lựa chọn hình thức ký kết không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ lao động mà còn là căn cứ quan trọng để xác định cách tính thuế Thu nhập cá nhân (TNCN). Bên cạnh đó, thời gian thử việc cũng được quy định rất chi tiết tại Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, dao động từ 06 ngày đến 180 ngày tùy theo tính chất công việc và trình độ chuyên môn.

Lương thử việc có thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân?

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, tiền lương, tiền công mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động là khoản thu nhập chịu thuế TNCN. Do đó, tiền lương thử việc hoàn toàn thuộc diện chịu thuế.

Tuy nhiên, việc có phải "đóng" thuế hay không lại phụ thuộc vào mức thu nhập và hình thức hợp đồng. Cụ thể, tại Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, cơ chế khấu trừ thuế được chia làm hai trường hợp chính:

Trường hợp 1: Thử việc bằng cách ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên

Trong trường hợp này, doanh nghiệp sẽ khấu trừ thuế theo Biểu thuế lũy tiến từng phần. Đây là tin vui cho đa số người lao động có mức lương trung bình, bởi lẽ mức giảm trừ gia cảnh đã được nâng lên đáng kể theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 (áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2020):

• Giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế: 11 triệu đồng/tháng.
• Giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng.

Như vậy, nếu bạn không có người phụ thuộc, chỉ khi lương thử việc vượt quá 11 triệu đồng/tháng (sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc nếu có), bạn mới bắt đầu phải nộp thuế TNCN.

Trường hợp 2: Ký hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động dưới 03 tháng

Đây là trường hợp người lao động dễ bị khấu trừ thuế nhất. Theo điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, nếu tổng mức trả thu nhập từ 02 triệu đồng/lần trở lên, doanh nghiệp phải khấu trừ thuế theo mức 10% trên thu nhập trước khi trả cho cá nhân.

Làm thế nào để không bị khấu trừ 10% thuế TNCN khi thử việc?

Pháp luật vẫn mở ra một "cánh cửa" để người lao động có thu nhập thấp không bị tạm khấu trừ 10%. Nếu bạn ước tính tổng thu nhập chịu thuế của mình sau khi trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế, bạn có thể làm Cam kết theo mẫu 02/CK-TNCN gửi cho doanh nghiệp.

Điều kiện để làm cam kết:

1. Cá nhân phải có mã số thuế tại thời điểm làm cam kết.
2. Cá nhân chỉ có duy nhất thu nhập tại một nơi.

Khi có bản cam kết này, doanh nghiệp sẽ tạm thời không khấu trừ 10% thuế, giúp người lao động nhận trọn vẹn số lương thử việc để trang trải cuộc sống.

Tổng kết: 02 kịch bản thử việc không phải đóng thuế TNCN

Tóm lại, tính đến tháng 12/2020, người lao động thử việc sẽ không phải đóng thuế TNCN trong 02 kịch bản sau:

• Kịch bản 1: Ký hợp đồng lao động dài hạn (từ 3 tháng) và có thu nhập dưới ngưỡng giảm trừ gia cảnh (11 triệu đồng/tháng nếu độc thân).
• Kịch bản 2: Ký hợp đồng ngắn hạn/thử việc, thu nhập trên 2 triệu đồng nhưng làm bản cam kết 02/CK-TNCN do ước tính tổng thu nhập năm chưa đến mức nộp thuế.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp người lao động tự tin hơn khi đàm phán lương mà còn tránh được những thiệt thòi về tài chính không đáng có trong giai đoạn đầu gia nhập môi trường làm việc mới.