Trong bối cảnh chuyển đổi số ngành ngân hàng đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, việc sở hữu một chiếc thẻ ghi nợ đã trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ bản chất pháp lý cũng như những quyền lợi và trách nhiệm đi kèm, đặc biệt là sau khi Thông tư 18/2024/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ tháng 07/2024.

1. Thẻ ghi nợ là gì theo quy định mới nhất?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 18/2024/TT-NHNN, khái niệm về thẻ ghi nợ được định nghĩa cụ thể như sau:

"Thẻ ghi nợ (debit card) là thẻ cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch thẻ trong phạm vi số tiền và hạn mức thấu chi (nếu có) trên tài khoản thanh toán của chủ thẻ mở tại tổ chức phát hành thẻ."

Hiểu một cách đơn giản, thẻ ghi nợ hoạt động theo nguyên tắc "có bao nhiêu dùng bấy nhiêu". Số tiền bạn chi tiêu sẽ được trừ trực tiếp vào số dư tài khoản thanh toán tại ngân hàng. Điểm mới đáng chú ý là thẻ ghi nợ hiện nay có thể đi kèm hạn mức thấu chi - một hình thức cấp tín dụng cho phép bạn chi tiêu vượt quá số dư thực tế trong một giới hạn nhất định theo thỏa thuận với ngân hàng.

2. Phân loại thẻ ghi nợ phổ biến hiện nay

Dựa trên phạm vi sử dụng và hình thức tồn tại, thẻ ghi nợ được chia thành các loại chính:

• Thẻ ghi nợ nội địa: Chỉ sử dụng để thanh toán, rút tiền trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam. Loại thẻ này thường gắn liền với thương hiệu Napas.
• Thẻ ghi nợ quốc tế: Có thể sử dụng toàn cầu tại các điểm chấp nhận thẻ có logo của các tổ chức thẻ quốc tế như Visa, MasterCard, JCB... Đây là lựa chọn tối ưu cho những người thường xuyên đi du lịch hoặc mua sắm trực tuyến trên các website nước ngoài.
• Thẻ vật lý và Thẻ phi vật lý: Theo khoản 7 Điều 3 Thông tư 18/2024/TT-NHNN, thẻ phi vật lý tồn tại dưới dạng điện tử trên ứng dụng ngân hàng số, giúp người dùng giao dịch mà không cần cầm thẻ nhựa bên mình.

3. Chức năng và tiện ích của thẻ ghi nợ

Thẻ ghi nợ không chỉ đơn thuần là công cụ rút tiền mặt mà còn tích hợp nhiều tính năng hiện đại:

• Thanh toán không dùng tiền mặt: Bạn có thể quẹt thẻ tại máy POS hoặc thanh toán chạm (contactless) tại siêu thị, nhà hàng.
• Giao dịch trực tuyến: Thanh toán hóa đơn điện, nước, mua sắm trên các sàn thương mại điện tử một cách nhanh chóng.
• Chuyển khoản liên ngân hàng 24/7: Thực hiện chuyển tiền tức thì mọi lúc, mọi nơi qua ATM hoặc ứng dụng Mobile Banking.
• Quản lý tài chính thông minh: Mọi giao dịch đều được lưu lại trong lịch sử, giúp bạn dễ dàng theo dõi chi tiêu hàng tháng.

4. Đối tượng được phép sử dụng thẻ ghi nợ theo quy định mới

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Điều 15 Thông tư 18/2024/TT-NHNN là quy định về độ tuổi sử dụng thẻ:

• Từ đủ 18 tuổi trở lên: Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, được sử dụng mọi loại thẻ.
• Từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi: Được sử dụng thẻ ghi nợ mà không cần người đại diện theo pháp luật đồng ý (trừ trường hợp bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự).
• Từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi: Được sử dụng thẻ ghi nợ (thẻ phụ) nếu được người đại diện theo pháp luật đồng ý bằng văn bản.

5. Phân biệt thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng

Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa hai loại thẻ này. Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở nguồn tiền chi tiêu:

6. Lưu ý bảo mật khi sử dụng thẻ ghi nợ

Để bảo vệ tài sản của mình, người dùng cần tuân thủ các nguyên tắc bảo mật theo khuyến nghị của cơ quan quản lý:

• Tuyệt đối không chia sẻ mã PIN: Không viết mã PIN lên thẻ hoặc để lộ cho người khác biết.
• Khóa thẻ ngay khi mất: Theo Điều 18 Thông tư 18/2024/TT-NHNN, khi mất thẻ hoặc lộ thông tin, bạn phải thông báo ngay cho ngân hàng để thực hiện khóa thẻ tức thì.
• Cảnh giác với các đường link lạ: Không nhập thông tin thẻ vào các website không rõ nguồn gốc hoặc cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn có cái nhìn toàn diện về thẻ ghi nợ và những quy định pháp lý mới nhất trong năm 2024 để sử dụng công cụ này một cách an toàn và hiệu quả nhất.