Trong quan hệ hôn nhân, con cái là sợi dây gắn kết thiêng liêng nhất. Tuy nhiên, khi mâu thuẫn gia đình không thể hóa giải, không ít trường hợp người vợ tự ý bế con bỏ nhà đi, cắt đứt liên lạc với người chồng. Hành động này không chỉ gây tổn thương về mặt tình cảm mà còn đặt ra nhiều vấn đề pháp lý phức tạp về quyền nuôi dưỡng và chăm sóc con cái khi quan hệ hôn nhân vẫn đang tồn tại trên giấy tờ.

Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ: Sự bình đẳng tuyệt đối trước pháp luật

Nhiều người lầm tưởng rằng khi con còn nhỏ (đặc biệt là dưới 36 tháng tuổi), người mẹ có toàn quyền quyết định nơi ở của con. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật Việt Nam, chừng nào chưa có bản án hoặc quyết định có hiệu lực của Tòa án về việc chia tách quyền nuôi con, thì cả cha và mẹ đều có quyền và nghĩa vụ ngang nhau.

Căn cứ Điều 68 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về bảo vệ quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và con như sau:

Điều 68. Bảo vệ quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và con
1. Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và con theo quy định tại Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan được tôn trọng và bảo vệ.
2. Con sinh ra không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ đều có quyền và nghĩa vụ như nhau đối với cha mẹ của mình được quy định tại Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
3. Giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi có các quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và con được quy định tại Luật này, Luật nuôi con nuôi, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
4. Mọi thỏa thuận của cha mẹ, con liên quan đến quan hệ nhân thân, tài sản không được làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình, cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Đặc biệt, Điều 71 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 nhấn mạnh nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng:

Điều 71. Nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng
1. Cha, mẹ có nghĩa vụ và quyền ngang nhau, cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Như vậy, việc người vợ tự ý đưa con đi mà không có sự đồng ý hoặc thỏa thuận với người chồng là hành vi xâm phạm quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng con của người cha. Pháp luật không cho phép bất kỳ bên nào tự ý "độc chiếm" con cái để làm công cụ gây áp lực trong mâu thuẫn gia đình.

Hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc con bị xử lý thế nào?

Hành vi tự ý bế con bỏ đi nhằm mục đích ngăn cản người cha thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình không chỉ vi phạm đạo đức mà còn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của Chính phủ.

Căn cứ Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về mức xử phạt đối với hành vi ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình:

Điều 56. Hành vi ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau
Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con, trừ trường hợp cha mẹ bị hạn chế quyền thăm nom con theo quyết định của toà án; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau.

Do đó, nếu người vợ cố tình che giấu nơi ở của con, không cho người cha tiếp cận hoặc chăm sóc con, người chồng có quyền yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp và xử phạt hành chính đối với hành vi này.

Các bước xử lý thực tế dành cho người chồng

Khi rơi vào tình huống này, người chồng cần giữ bình tĩnh và thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi của mình và của con:

• Thương lượng và hòa giải: Cố gắng liên lạc với vợ hoặc thông qua người thân, bạn bè để tìm hiểu nơi ở của con và yêu cầu được thăm nom. Hãy nhấn mạnh rằng việc con thiếu vắng sự chăm sóc của cha sẽ ảnh hưởng đến tâm lý và sự phát triển của trẻ.
• Trình báo chính quyền địa phương: Nếu không thể thương lượng, người chồng có thể gửi đơn trình báo đến Ủy ban nhân dân cấp xã, Hội Phụ nữ hoặc Công an xã/phường nơi vợ đang cư trú (nếu biết) để yêu cầu can thiệp, hòa giải và bảo vệ quyền lợi của mình.
• Khởi kiện tại Tòa án: Trong trường hợp mâu thuẫn không thể hàn gắn, người chồng có thể tiến hành thủ tục ly hôn và yêu cầu Tòa án giải quyết quyền nuôi con. Tòa án sẽ căn cứ vào điều kiện thực tế của cả hai bên để quyết định ai là người trực tiếp nuôi con dựa trên nguyên tắc đảm bảo lợi ích tốt nhất cho đứa trẻ.

Lời khuyên pháp lý

Việc tự ý đưa con đi không giúp giải quyết mâu thuẫn mà chỉ làm trầm trọng thêm tình hình và gây thiệt thòi cho đứa trẻ. Các bậc cha mẹ nên thượng tôn pháp luật và đặt lợi ích của con cái lên hàng đầu. Nếu bạn đang gặp phải tình huống tương tự, hãy tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia pháp lý để có hướng giải quyết đúng đắn nhất.

Xem thêm: Giành quyền nuôi con khi ly hôn: Toàn bộ quy định cần biết

Nội dung tư vấn trên đây dựa trên quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và các văn bản hướng dẫn hiện hành. Nếu quý khách còn thắc mắc, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được giải đáp chi tiết.