Trong thực tế đời sống hôn nhân, không ít trường hợp các cặp vợ chồng nảy sinh mâu thuẫn dẫn đến ly thân. Trong giai đoạn nhạy cảm này, khi thủ tục ly hôn chưa hoàn tất, nhiều người vợ đã tự ý ngăn cản, không cho người chồng được thăm nom hoặc tiếp xúc với con cái. Đây không chỉ là vấn đề đạo đức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cái.

Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ khi chưa ly hôn theo quy định pháp luật

Theo quy định tại khoản 14 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Như vậy, khi chưa có phán quyết cuối cùng của Tòa án, quan hệ vợ chồng vẫn tồn tại về mặt pháp lý, bất kể hai người có đang ly thân hay không.

Trong giai đoạn này, quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cái được xác lập dựa trên nguyên tắc bình đẳng. Cụ thể, cha mẹ có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Thậm chí, ngay cả khi đã ly hôn, pháp luật vẫn bảo vệ quyền thăm nom của người không trực tiếp nuôi con. Tại khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định rõ:

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Do đó, hành vi người vợ tự ý cấm đoán, ngăn cản chồng gặp con khi chưa ly hôn là hoàn toàn trái pháp luật, vi phạm quyền làm cha đã được Hiến pháp và pháp luật bảo hộ.

Mức xử phạt hành chính đối với hành vi ngăn cản quyền thăm nom con

Kể từ ngày 01/01/2022, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Cụ thể, tại Điều 56 của Nghị định này quy định về mức xử phạt đối với hành vi ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; cha, mẹ và con; giữa anh, chị, em với nhau.

Theo đó, người nào có hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa cha mẹ và con (trừ trường hợp cha mẹ bị hạn chế quyền thăm nom con theo quyết định của Tòa án) sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Đây là mức phạt tăng cao so với các quy định trước đây, nhằm răn đe và bảo vệ quyền lợi chính đáng của các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em.

Các bước xử lý khi bị vợ ngăn cản gặp con

Nếu rơi vào tình huống bị vợ cấm gặp con dù chưa ly hôn, người chồng cần bình tĩnh và thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi của mình:

1. Thương lượng và hòa giải cơ sở

Trước hết, người chồng nên chủ động đối thoại, giải thích cho người vợ hiểu về quyền và nghĩa vụ pháp lý, cũng như tầm quan trọng của việc con cái cần có sự chăm sóc của cả cha lẫn mẹ. Nếu không thể tự thỏa thuận, người chồng có thể nhờ đến sự can thiệp của Ban điều hành tổ dân phố, Hội Phụ nữ hoặc cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em tại địa phương để thực hiện hòa giải.

2. Yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp

Trong trường hợp người vợ vẫn cố tình ngăn cản, người chồng có quyền làm đơn tố cáo hành vi vi phạm hành chính gửi đến Công an cấp xã/phường nơi người vợ và con đang cư trú để yêu cầu xử lý theo quy định tại Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

3. Khởi kiện hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết

Nếu các biện pháp trên không mang lại kết quả, người chồng có thể nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết việc dân sự liên quan đến quyền nuôi dưỡng, thăm nom con cái. Theo khoản 2 Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người yêu cầu cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết các yêu cầu khác về hôn nhân và gia đình.

Hồ sơ yêu cầu bao gồm:

• Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự (theo mẫu).
• Bản sao có chứng thực CMND/CCCD/Hộ chiếu của người yêu cầu.
• Bản sao Giấy khai sinh của con.
• Các tài liệu, chứng cứ chứng minh việc bị ngăn cản (tin nhắn, ghi âm, biên bản hòa giải không thành...).

Việc bảo vệ quyền được gặp con không chỉ là bảo vệ quyền lợi của người cha mà quan trọng hơn hết là bảo vệ quyền được phát triển toàn diện của trẻ em trong tình yêu thương của cả cha và mẹ. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong vấn đề này, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.