Trong lộ trình hiện đại hóa quản lý dân cư, việc chuyển đổi từ Chứng minh nhân dân (CMND) sang Căn cước công dân (CCCD) gắn chip là một bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, một câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn là: Liệu có được phép sử dụng song song cả CMND cũ và CCCD mới hay không? Đặc biệt là khi CMND cũ vẫn còn thời hạn sử dụng và thông tin rõ ràng.

Quy định về việc thu hồi CMND khi đổi sang CCCD gắn chip

Theo quy định tại Thông tư 59/2021/TT-BCA và Thông tư 60/2021/TT-BCA của Bộ Công an (có hiệu lực từ ngày 01/7/2021), quy trình xử lý giấy tờ cũ đã có sự thay đổi quan trọng.

Cụ thể, tại khoản 3 Điều 11 Thông tư 59/2021/TT-BCA nêu rõ:

Thu lại Chứng minh nhân dân, thẻ Căn cước công dân đang sử dụng trong trường hợp công dân làm thủ tục chuyển từ Chứng minh nhân dân sang thẻ Căn cước công dân, đổi thẻ Căn cước công dân.

Như vậy, về mặt nguyên tắc pháp lý, khi bạn đã hoàn tất thủ tục cấp đổi sang CCCD gắn chip, thẻ CMND cũ sẽ bị cơ quan Công an thu hồi. Điều này đồng nghĩa với việc CMND cũ không còn giá trị sử dụng, dù trên thực tế bạn có thể vẫn đang cầm giữ nó (do sơ suất trong quá trình thu hồi hoặc các lý do khách quan khác).

CMND còn hạn có bắt buộc phải đổi sang CCCD gắn chip ngay không?

Mặc dù Nhà nước khuyến khích người dân chuyển đổi sang CCCD gắn chip để thuận tiện trong việc tích hợp dữ liệu, nhưng không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải đổi ngay lập tức. Theo Luật Căn cước công dân 2014, CMND đã cấp trước ngày 01/01/2016 vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn 15 năm kể từ ngày cấp.

Tuy nhiên, công dân bắt buộc phải thực hiện đổi sang CCCD gắn chip trong các trường hợp sau đây theo quy định tại Điều 5 Nghị định 05/1999/NĐ-CP:

• CMND hết thời hạn sử dụng (15 năm).
• CMND bị hư hỏng, rách nát không sử dụng được.
• Thay đổi họ, tên, chữ đệm, ngày, tháng, năm sinh.
• Thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
• Thay đổi đặc điểm nhân dạng.
• Bị mất CMND cũ.

Rủi ro khi cố tình sử dụng song song hai loại giấy tờ

Nhiều người dân có tâm lý giữ lại CMND cũ để giao dịch tại các ngân hàng hoặc cơ quan chưa cập nhật số CCCD mới. Tuy nhiên, việc này tiềm ẩn nhiều rủi ro:

1. Thông tin không đồng nhất: Khi thực hiện các thủ tục hành chính hoặc giao dịch dân sự, việc sử dụng một loại giấy tờ đã bị thu hồi (về mặt pháp lý) có thể dẫn đến việc giao dịch bị vô hiệu hoặc bị từ chối khi cơ quan chức năng đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

2. Khó khăn trong việc cập nhật dữ liệu: Việc chậm trễ sử dụng CCCD mới sẽ khiến các thông tin về thuế, bảo hiểm xã hội, tài khoản ngân hàng... không được đồng bộ hóa, gây khó khăn cho chính người dân trong tương lai.

3. Trách nhiệm pháp lý: Mặc dù hiện nay chưa có quy định xử phạt cụ thể cho việc "quên" nộp lại CMND cũ, nhưng việc sử dụng giấy tờ không còn giá trị để thực hiện giao dịch có thể bị coi là hành vi cung cấp thông tin không chính xác.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Nếu bạn đã được cấp CCCD gắn chip, hãy chủ động sử dụng thẻ này trong mọi giao dịch. Để giải quyết vấn đề số CMND cũ gắn liền với các giấy tờ trước đây, bạn có thể sử dụng Giấy xác nhận số CMND do cơ quan Công an cấp hoặc quét mã QR trên thẻ CCCD gắn chip (mã QR này đã tích hợp thông tin về số CMND 9 số cũ).

Việc tuân thủ đúng quy định về thẻ căn cước không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia, giúp các thủ tục hành chính trở nên minh bạch và nhanh chóng hơn.

Hy vọng bài viết đã giải đáp thỏa đáng thắc mắc của quý độc giả về việc sử dụng song song CMND và CCCD gắn chip trong bối cảnh hiện nay.