Tình trạng sổ đỏ bị cấp chồng lấn ranh giới, diện tích là một trong những tranh chấp đất đai phức tạp nhất hiện nay. Vậy theo quy định pháp luật năm 2021, người dân cần làm gì để bảo vệ quyền lợi khi phát hiện thửa đất của mình bị "lấn" trên giấy tờ?

Hiểu rõ về tình trạng đất cấp chồng lấn ranh giới

Đất cấp chồng lấn là trường hợp diện tích đất trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) của một người bị trùm lên một phần hoặc toàn bộ diện tích đất của người khác đã được cấp Sổ đỏ trước đó hoặc đang sử dụng ổn định. Nguyên nhân thường do sai sót trong quá trình đo đạc, bản đồ địa chính qua các thời kỳ không thống nhất hoặc do sự thiếu cẩn trọng của cơ quan cấp giấy.

Bước 1: Xác định nguồn gốc và kiểm tra hồ sơ địa chính

Để giải quyết tranh chấp này, việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải xác định nguồn gốc phần đất chồng lấn. Anh/chị cần làm đơn yêu cầu cung cấp hồ sơ liên quan đến thửa đất tại Phòng Tài nguyên và Môi trường nơi cấp Sổ đỏ.

Khi có hồ sơ, cần kiểm tra kỹ:

• Trình tự, thủ tục cấp Sổ đỏ của cả hai bên.
• Biên bản đo đạc ranh giới, chữ ký của các hộ giáp ranh tại thời điểm cấp.
• Đối chiếu bản đồ địa chính qua các thời kỳ để xem ranh giới biến động như thế nào.

Bước 2: Thực hiện thủ tục đính chính hoặc thu hồi Giấy chứng nhận

Theo quy định tại Điều 106 Luật Đất đai 2013, nếu phát hiện Sổ đỏ cấp sai ranh giới, diện tích do lỗi của cơ quan nhà nước hoặc do người sử dụng đất kê khai sai, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm đính chính hoặc thu hồi giấy đã cấp.

"1. Cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận có trách nhiệm đính chính Giấy chứng nhận đã cấp có sai sót trong các trường hợp sau đây: a) Có sai sót thông tin về tên gọi, giấy tờ pháp nhân hoặc nhân thân, địa chỉ của người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất so với giấy tờ pháp nhân hoặc nhân thân tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận của người đó; b) Có sai sót thông tin về thửa đất, tài sản gắn liền với đất so với hồ sơ kê khai đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất đã được cơ quan đăng ký đất đai kiểm tra xác nhận."

Bước 3: Giải quyết thông qua hòa giải và khởi kiện

Nếu các bên không thể tự thỏa thuận, quy trình giải quyết sẽ tuân theo Điều 202 và Điều 203 Luật Đất đai 2013:

1. Hòa giải tại cơ sở: Đây là thủ tục bắt buộc. Các bên gửi đơn lên UBND cấp xã nơi có đất để tổ chức hòa giải.
2. Khởi kiện tại Tòa án: Nếu hòa giải không thành, vì tranh chấp này liên quan đến Sổ đỏ, anh/chị có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có đất để yêu cầu hủy một phần hoặc toàn bộ Sổ đỏ cấp sai và xác định lại ranh giới đúng.

Việc giải quyết đất chồng lấn đòi hỏi sự kiên nhẫn và căn cứ pháp lý vững chắc. Nếu quý khách gặp khó khăn trong việc đối chiếu hồ sơ, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ bảo vệ quyền lợi tốt nhất.