Có bao nhiêu mức độ khuyết tật theo quy định hiện hành?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật Người khuyết tật 2010 và được hướng dẫn chi tiết tại Điều 3 Nghị định 28/2012/NĐ-CP, người khuyết tật tại Việt Nam được phân chia thành 03 mức độ cụ thể dựa trên khả năng tự phục vụ và thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày.

1. Người khuyết tật đặc biệt nặng

Đây là nhóm đối tượng gặp khó khăn lớn nhất trong sinh hoạt. Cụ thể, người khuyết tật đặc biệt nặng là những người do khuyết tật dẫn đến mất hoàn toàn chức năng, không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các công việc phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày như đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân. Những trường hợp này bắt buộc phải có người khác trợ giúp, theo dõi và chăm sóc hoàn toàn.

2. Người khuyết tật nặng

Ở mức độ này, người khuyết tật bị mất một phần hoặc suy giảm chức năng, dẫn đến việc không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được một số hoạt động phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày. Họ vẫn cần có người trợ giúp, theo dõi hoặc chăm sóc ở một mức độ nhất định.

3. Người khuyết tật nhẹ

Pháp luật quy định người khuyết tật nhẹ là những người khuyết tật không thuộc hai trường hợp đặc biệt nặng và nặng nêu trên. Mặc dù vẫn có những khiếm khuyết về cơ thể hoặc chức năng, nhưng họ vẫn có khả năng tự phục vụ phần lớn các nhu cầu sinh hoạt cơ bản.

Trích dẫn Điều 3 Nghị định 28/2012/NĐ-CP:
1. Người khuyết tật đặc biệt nặng là những người do khuyết tật dẫn đến mất hoàn toàn chức năng, không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các công việc phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày...
2. Người khuyết tật nặng là những người do khuyết tật dẫn đến mất một phần hoặc suy giảm chức năng, không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được một số hoạt động phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày...
3. Người khuyết tật nhẹ là người khuyết tật không thuộc trường hợp quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này.

Các dạng khuyết tật phổ biến

Bên cạnh việc phân loại theo mức độ, Luật Người khuyết tật 2010 còn chia thành 06 dạng tật chính:

• Khuyết tật vận động: Giảm hoặc mất chức năng cử động đầu, cổ, chân, tay, thân mình.
• Khuyết tật nghe, nói: Hạn chế trong giao tiếp, trao đổi thông tin bằng lời nói.
• Khuyết tật nhìn: Giảm hoặc mất khả năng nhìn và cảm nhận ánh sáng, màu sắc.
• Khuyết tật thần kinh, tâm thần: Rối loạn tri giác, trí nhớ, cảm xúc, hành vi bất thường.
• Khuyết tật trí tuệ: Chậm hoặc không thể suy nghĩ, phân tích sự vật, hiện tượng.
• Khuyết tật khác: Các trường hợp không thuộc 5 nhóm trên nhưng gây khó khăn trong lao động, sinh hoạt.

Quy trình xác định mức độ khuyết tật

Việc xác định mức độ khuyết tật được thực hiện bởi Hội đồng xác định mức độ khuyết tật cấp xã hoặc Hội đồng giám định y khoa. Theo hướng dẫn tại Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH, quy trình này bao gồm các bước quan sát trực tiếp, phỏng vấn và sử dụng bộ câu hỏi tiêu chuẩn về y tế và xã hội.

Hồ sơ đề nghị bao gồm:

• Đơn đề nghị xác định mức độ khuyết tật.
• Bản sao các giấy tờ y tế liên quan (bệnh án, giấy phẫu thuật, kết luận giám định...).
• Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân để xuất trình.

Người dân nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi cư trú. Thời gian giải quyết thông thường là 20 ngày làm việc. Việc nắm rõ các quy định này giúp người khuyết tật và gia đình chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.