Nghĩa vụ quân sự có thực sự là bắt buộc đối với mọi công dân?

Theo quy định tại Điều 274 Bộ luật Dân sự 2015, nghĩa vụ là việc chủ thể phải thực hiện một công việc nhất định vì lợi ích của bên có quyền. Trong bối cảnh quốc phòng, khoản 2 Điều 4 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 khẳng định:

Công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự, không phân biệt dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ học vấn, nghề nghiệp, nơi cư trú phải thực hiện nghĩa vụ quân sự theo quy định của Luật này.

Như vậy, đây là nghĩa vụ bắt buộc đối với công dân nam. Đối với công dân nữ, việc tham gia dựa trên tinh thần tự nguyện và nhu cầu thực tế của quân đội.

Những trường hợp nào được miễn hoặc tạm hoãn gọi nhập ngũ năm 2023?

Độ tuổi gọi nhập ngũ thông thường là từ đủ 18 đến hết 25 tuổi. Tuy nhiên, với sinh viên đại học, cao đẳng, độ tuổi này được kéo dài đến hết 27 tuổi. Để được gọi nhập ngũ, công dân phải đáp ứng các tiêu chuẩn về lý lịch, chính trị và đặc biệt là sức khỏe (loại 1, 2, 3).

Dựa trên khoản 2 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, các đối tượng sau được miễn gọi nhập ngũ:

• Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một.
• Một anh hoặc một em trai của liệt sĩ.
• Một con của thương binh hạng hai; con của bệnh binh hoặc người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, công an nhân dân.
• Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn từ 24 tháng trở lên.

Mức phạt "khủng" cho hành vi trốn nghĩa vụ quân sự theo quy định mới

Kể từ năm 2022, mức xử phạt hành chính đối với các vi phạm về nhập ngũ đã tăng mạnh theo Nghị định 37/2022/NĐ-CP. Cụ thể:

• Phạt từ 30 - 40 triệu đồng: Nếu không có mặt đúng thời gian, địa điểm tập trung mà không có lý do chính đáng.
• Phạt từ 40 - 50 triệu đồng: Nếu có hành vi gian dối (tự gây thương tích, dùng thuốc...) để trốn tránh sau khi đã có kết quả đủ điều kiện nhập ngũ.
• Phạt từ 50 - 75 triệu đồng: Cho hành vi không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ (trừ hai trường hợp trên).

Nghiêm trọng hơn, nếu đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tái phạm, công dân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự" theo Điều 332 Bộ luật Hình sự 2015, với mức hình phạt cao nhất lên đến 05 năm tù.

Việc nắm rõ các quy định pháp luật không chỉ giúp công dân thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình mà còn tránh được những rủi ro pháp lý đáng tiếc trong mùa tuyển quân 2023 sắp tới.