Nỗi đau mang tên "thai ngoài tử cung" và những thắc mắc về quyền lợi bảo hiểm

Mang thai ngoài tử cung không chỉ là một cú sốc về tinh thần mà còn là một tình trạng y khoa nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và khả năng sinh sản của người phụ nữ. Trong những giây phút khó khăn đó, bên cạnh việc điều trị y tế, nhiều lao động nữ cũng quan tâm đến việc mình sẽ được hưởng quyền lợi gì từ quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH) để an tâm điều trị.

Câu hỏi thường gặp nhất là: "Mang thai ngoài tử cung có được hưởng chế độ thai sản hay không?". Thực tế, theo quy định pháp luật hiện hành tính đến đầu năm 2021, câu trả lời có thể khiến nhiều người bất ngờ: Không được hưởng chế độ thai sản. Thay vào đó, người lao động sẽ được giải quyết theo chế độ ốm đau.

Bác sĩ tư vấn về tình trạng mang thai ngoài tử cung cho bệnh nhân (ảnh minh họa)

Vì sao mang thai ngoài tử cung không thuộc chế độ thai sản?

Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta cần đối chiếu với quy định tại Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Theo đó, chế độ thai sản chỉ áp dụng cho các trường hợp cụ thể như: Lao động nữ mang thai; lao động nữ sinh con; lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ; người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi; lao động nữ đặt vòng tránh thai, người lao động thực hiện biện pháp triệt sản.

Trong khi đó, theo hướng dẫn tại Công văn số 2017/BHXH-CSXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trường hợp mang thai ngoài tử cung được xác định là một tình trạng bệnh lý. Đặc biệt, tại Danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày ban hành kèm theo Thông tư 46/2016/TT-BYT, "chửa ngoài tử cung" (mã bệnh O00) được liệt kê rõ ràng là bệnh cần chữa trị dài ngày.

Do đó, về mặt pháp lý, lao động nữ mang thai ngoài tử cung sẽ nghỉ việc để điều trị bệnh chứ không phải nghỉ để thực hiện thiên chức làm mẹ theo nghĩa thông thường của chế độ thai sản.

Điều kiện để được hưởng chế độ ốm đau khi thai ngoài tử cung

Dù không được hưởng thai sản, nhưng lao động nữ vẫn được quỹ BHXH hỗ trợ thông qua chế độ ốm đau nếu đáp ứng các điều kiện tại Điều 24 và Điều 25 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

• Đối tượng áp dụng: Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động (từ 01 tháng trở lên), cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, công an... đang tham gia BHXH bắt buộc.
• Điều kiện hưởng: Phải nghỉ việc do bị ốm đau, tai nạn (không phải tai nạn lao động) và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền theo quy định của Bộ Y tế.

Quyền lợi chi tiết: Thời gian nghỉ và mức trợ cấp

Vì mang thai ngoài tử cung thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày, quyền lợi của lao động nữ sẽ cao hơn so với các bệnh thông thường.

1. Thời gian nghỉ hưởng chế độ

Căn cứ khoản 2 Điều 26 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời gian nghỉ được quy định như sau:

• Tối đa 180 ngày trong một năm (tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần).
• Trường hợp đã hưởng hết 180 ngày mà vẫn tiếp tục điều trị thì được hưởng tiếp chế độ ốm đau với mức thấp hơn, nhưng thời gian hưởng tối đa bằng thời gian đã đóng BHXH.

Người lao động cần thời gian nghỉ ngơi để phục hồi sức khỏe sau điều trị (ảnh minh họa)

2. Mức hưởng trợ cấp hàng tháng

Mức hưởng được tính dựa trên tiền lương đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Theo Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

Mức hưởng = 75% x Mức tiền lương đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ.

Nếu nghỉ không trọn tháng, mức hưởng một ngày được tính bằng mức hưởng theo tháng chia cho 24 ngày.

Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau điều trị

Sau khi kết thúc thời gian nghỉ ốm đau theo quy định, nếu trong vòng 30 ngày đầu trở lại làm việc mà sức khỏe của lao động nữ vẫn chưa phục hồi hoàn toàn, họ có quyền được nghỉ dưỡng sức. Theo Điều 29 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời gian nghỉ như sau:

• Tối đa 10 ngày đối với người mắc bệnh cần chữa trị dài ngày.
• Tối đa 07 ngày đối với người phải phẫu thuật.
• 05 ngày đối với các trường hợp khác.

Mức hưởng dưỡng sức mỗi ngày bằng 30% mức lương cơ sở. Tại thời điểm tháng 01/2021, mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng, tương đương mức trợ cấp dưỡng sức là 447.000 đồng/ngày.

Lời kết và lời khuyên pháp lý

Tóm lại, dù không được hưởng chế độ thai sản, lao động nữ mang thai ngoài tử cung vẫn nhận được sự hỗ trợ thiết thực từ chế độ ốm đau dài ngày. Điều quan trọng nhất là người lao động cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, đặc biệt là Giấy ra viện hoặc Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH có ghi rõ mã bệnh hoặc tên bệnh để cơ quan BHXH có căn cứ giải quyết quyền lợi nhanh chóng nhất.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp các chị em phụ nữ hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình để vượt qua giai đoạn khó khăn này.