Từ ngày 01/7/2026, khi Luật Viên chức 2025 chính thức có hiệu lực, công tác quản lý nhân sự tại các đơn vị sự nghiệp công lập sẽ bước vào một kỷ nguyên mới. Điểm nhấn quan trọng nhất chính là sự thay đổi căn bản trong tư duy và phương pháp đánh giá chất lượng viên chức, hướng tới sự minh bạch, công bằng và hiệu quả thực chất.

Bước ngoặt từ tư duy đánh giá định tính sang định lượng

Nhiều năm qua, việc đánh giá viên chức đôi khi vẫn bị xem là hình thức, mang nặng tính cảm tính hoặc "đến hẹn lại lên". Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 25 Luật Viên chức 2025, nguyên tắc đánh giá sẽ được thực hiện dựa trên các tiêu chí cụ thể, có thể đo lường được.

"Việc đánh giá viên chức được thực hiện dựa trên các nguyên tắc: Dân chủ, công khai, công bằng, minh bạch, khách quan; dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao; gắn với vị trí việc làm và thông qua các chỉ số đo lường hiệu quả công việc cụ thể."

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc mỗi viên chức sẽ biết rõ mình cần làm gì, tiêu chuẩn hoàn thành ra sao ngay từ đầu năm công tác. Kết quả đánh giá không còn chỉ dựa trên bản tự kiểm điểm cuối năm mà là một quá trình theo dõi liên tục, đa chiều.

Nội dung đánh giá: Không chỉ là chuyên môn

Theo Điều 26 Luật Viên chức 2025, nội dung đánh giá viên chức bao gồm 05 nhóm tiêu chí chính:

• Phẩm chất chính trị, đạo đức: Ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong làm việc và việc chấp hành chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
• Năng lực chuyên môn: Mức độ am hiểu và kỹ năng thực hiện công việc theo yêu cầu của chức danh nghề nghiệp.
• Kết quả thực hiện nhiệm vụ: Đây là tiêu chí trọng tâm, đánh giá dựa trên khối lượng, chất lượng và tiến độ công việc thực tế.
• Tinh thần phối hợp: Khả năng làm việc nhóm, thái độ phục vụ nhân dân và đồng nghiệp.
• Năng lực đổi mới, sáng tạo: Khuyến khích những sáng kiến, cải tiến giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị.

Đặc biệt, đối với viên chức quản lý, luật còn bổ sung tiêu chí về năng lực lãnh đạo, quản lý và kết quả hoạt động của đơn vị được giao phụ trách. Nếu đơn vị không hoàn thành kế hoạch, người đứng đầu khó có thể được xếp loại xuất sắc.

Xếp loại chất lượng và hệ quả pháp lý trực tiếp

Kết quả đánh giá theo Điều 27 Luật Viên chức 2025 vẫn duy trì 04 mức xếp loại: Hoàn thành xuất sắc, Hoàn thành tốt, Hoàn thành và Không hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, hệ quả của việc xếp loại sẽ khắt khe hơn.

Kết quả này là căn cứ trực tiếp để đơn vị thực hiện các chế độ: Đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng, kỷ luật và đặc biệt là thực hiện chính sách tiền lương mới. Viên chức không hoàn thành nhiệm vụ trong 02 năm liên tiếp có thể bị đơn vị sự nghiệp công lập đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc.

Quyền kiến nghị - Lá chắn bảo vệ quyền lợi viên chức

Để đảm bảo tính khách quan, Điều 28 Luật Viên chức 2025 quy định rõ quyền kiến nghị của viên chức. Nếu không đồng ý với kết quả xếp loại, viên chức có quyền kiến nghị bằng văn bản trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo.

Người đứng đầu đơn vị có trách nhiệm giải quyết kiến nghị và trả lời bằng văn bản trong vòng 10 ngày làm việc. Quy định này giúp hạn chế tối đa những sai sót hoặc định kiến cá nhân trong quá trình đánh giá.

Lời khuyên từ chuyên gia: Viên chức cần chủ động lưu trữ các minh chứng về kết quả công việc, sáng kiến và phản hồi tích cực từ khách hàng/người dân trong suốt năm công tác. Đây sẽ là những bằng chứng thuyết phục nhất để đảm bảo kết quả đánh giá phản ánh đúng năng lực và sự cống hiến của mình dưới quy định mới của Luật Viên chức 2025.