Việc nhận con nuôi không chỉ là một hành động nhân văn, thể hiện tinh thần tương thân tương ái mà còn là quyền lợi hợp pháp của mọi công dân Việt Nam. Tuy nhiên, đối với đội ngũ Đảng viên – những người luôn phải đi đầu, gương mẫu trong việc chấp hành các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, vấn đề này thường đi kèm với những băn khoăn về mặt pháp lý và kỷ luật. Đặc biệt, câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất chính là: Đảng viên đã có 2 con đẻ thì có được phép nhận thêm con nuôi hay không?

Đảng viên cần nắm vững quy định pháp luật khi quyết định nhận con nuôi (ảnh minh họa)

Điều kiện khắt khe để Đảng viên được nhận con nuôi

Trước hết, Đảng viên cũng là một công dân, do đó phải tuân thủ tuyệt đối các điều kiện chung được quy định tại Luật Nuôi con nuôi 2010. Cụ thể, tại Điều 14 Luật Nuôi con nuôi 2010, người nhận con nuôi phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

"1. Người nhận con nuôi phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
b) Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên;
c) Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi;
d) Có tư cách đạo đức tốt."

Tuy nhiên, pháp luật cũng có những quy định mang tính linh hoạt. Đối với trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi thì không bắt buộc phải hơn con nuôi 20 tuổi và không xét đến điều kiện về kinh tế, chỗ ở.

Bên cạnh đó, Đảng viên cần lưu ý các trường hợp không được phép nhận con nuôi như: Đang bị hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên; đang chấp hành hình phạt tù hoặc chưa được xóa án tích về các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác...

Cán bộ tư pháp hướng dẫn thủ tục nhận con nuôi cho Đảng viên (ảnh minh họa)

Nhận con nuôi có vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình?

Đây là nút thắt quan trọng nhất khiến nhiều Đảng viên e ngại. Theo quan điểm pháp lý tại thời điểm năm 2020, việc nhận con nuôi là sự xác lập quan hệ cha mẹ và con dựa trên tinh thần tự nguyện và được pháp luật thừa nhận, không phải là hành vi sinh đẻ tự nhiên. Do đó, việc Đảng viên đã có 02 con đẻ và nhận thêm con nuôi không bị coi là vi phạm chính sách dân số (sinh con thứ 3).

Điều này giúp Đảng viên yên tâm thực hiện các hoạt động thiện nguyện, nhận nuôi trẻ em có hoàn cảnh khó khăn mà không lo ngại ảnh hưởng đến tư cách Đảng viên, miễn là thủ tục được thực hiện đúng trình tự pháp luật.

Cảnh giác với các hình thức kỷ luật Đảng liên quan đến nuôi con nuôi

Dù không bị hạn chế quyền nhận con nuôi, nhưng Đảng viên phải đặc biệt cẩn trọng để không vi phạm các quy định về đạo đức và tính trung thực. Theo Quy định 102-QĐ/TW năm 2017, các hành vi trục lợi hoặc gian dối trong việc nhận con nuôi sẽ bị xử lý rất nghiêm khắc:

• Hình thức Khiển trách: Áp dụng đối với hành vi sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giả mạo giấy tờ để đăng ký nuôi con nuôi gây hậu quả ít nghiêm trọng (theo khoản 1 Điều 24 Quy định 102-QĐ/TW 2017).
• Hình thức Cảnh cáo hoặc Cách chức: Nếu Đảng viên cố ý khai gian dối hoặc có hành vi lừa dối khi cho, nhận con nuôi (theo khoản 2 Điều 24 Quy định 102-QĐ/TW 2017).
• Hình thức Khai trừ: Đây là mức kỷ luật cao nhất, áp dụng khi Đảng viên gian dối trong việc nhận con nuôi mà thực chất là con đẻ nhằm cố tình sinh thêm con ngoài quy định (theo khoản 3 Điều 27 Quy định 102-QĐ/TW 2017).

Tóm lại, Đảng viên đã có 2 con đẻ hoàn toàn có quyền nhận thêm con nuôi. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn về mặt chính trị và pháp lý, Đảng viên cần thực hiện thủ tục một cách minh bạch, trung thực tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, tuyệt đối không lợi dụng việc nhận con nuôi để hợp thức hóa hành vi vi phạm chính sách dân số.