Trong bối cảnh thị trường hàng hóa đa dạng, việc niêm yết giá không chỉ là nghĩa vụ của người bán mà còn là quyền lợi sát sườn của người mua. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại không ít trường hợp "treo đầu dê bán thịt chó", niêm yết một đằng nhưng thu tiền một nẻo. Hành vi này hiện nay đã bị pháp luật siết chặt với những chế tài xử phạt nghiêm khắc.

1. Hiểu đúng về niêm yết giá theo quy định mới

Theo quy định tại khoản 15 Điều 4 Luật Giá 2023, niêm yết giá được định nghĩa như sau:

“Niêm yết giá là hình thức công khai mức giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ nhằm bảo đảm thuận tiện cho việc quan sát, nhận biết của khách hàng và cơ quan nhà nước có thẩm quyền.”

Việc niêm yết có thể thực hiện linh hoạt qua nhiều hình thức như in, dán, ghi trên bảng, bao bì hoặc công khai trên website. Tuy nhiên, dù dùng cách nào, chủ cửa hàng cũng phải đảm bảo giá được niêm yết bằng Đồng Việt Nam, rõ ràng và không gây nhầm lẫn cho khách hàng.

2. Bán cao hơn giá niêm yết: Mức phạt có thể lên tới 60 triệu đồng

Đây là nội dung mà các chủ hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý. Theo Điều 13 Nghị định 87/2024/NĐ-CP, hành vi "chặt chém" khách hàng sẽ bị xử lý như sau:

• Đối với hàng hóa thông thường: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với cá nhân. Nếu là tổ chức (công ty, siêu thị...), mức phạt sẽ gấp đôi, từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
• Đối với hàng hóa thuộc danh mục bình ổn giá: Mức phạt nặng hơn rất nhiều, từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với cá nhân và lên tới 60.000.000 đồng đối với tổ chức.

Bên cạnh việc nộp phạt, người vi phạm còn buộc phải trả lại cho khách hàng số tiền chênh lệch đã thu cao hơn. Trong trường hợp không xác định được khách hàng, số tiền này sẽ bị tịch thu và nộp vào ngân sách nhà nước.

3. Ai có thẩm quyền xử phạt hành vi này?

Để đảm bảo tính nghiêm minh, Điều 26 Nghị định 87/2024/NĐ-CP quy định rõ thẩm quyền của Chủ tịch UBND các cấp:

• Chủ tịch UBND cấp xã: Có quyền phạt tiền đến 5.000.000 đồng.
• Chủ tịch UBND cấp huyện: Có quyền phạt tiền đến 75.000.000 đồng.
• Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Có quyền phạt tiền tối đa lên đến 150.000.000 đồng đối với các vi phạm về giá.

Như vậy, ngay cả cấp xã cũng có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm nhỏ lẻ tại địa phương, giúp việc giám sát giá cả trở nên chặt chẽ hơn bao giờ hết.

Lời khuyên cho người tiêu dùng

Khi phát hiện tình trạng bán hàng cao hơn giá niêm yết, người tiêu dùng nên giữ lại hóa đơn, chứng từ và phản ánh ngay tới đường dây nóng của Tổng cục Quản lý thị trường hoặc UBND địa phương để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.