Trong các vụ án ly hôn, tranh chấp về quyền nuôi con luôn là vấn đề nan giải và lấy đi nhiều nước mắt nhất. Đặc biệt, đối với những đứa trẻ còn quá nhỏ, dưới 36 tháng tuổi, tâm lý chung và quy định pháp luật thường ưu tiên sự chăm sóc của người mẹ. Tuy nhiên, thực tế không phải lúc nào người mẹ cũng là lựa chọn duy nhất và tốt nhất cho sự phát triển của trẻ.

Người cha hoàn toàn có cơ hội giành quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi nếu chứng minh được các điều kiện cần thiết (ảnh minh họa)

Nguyên tắc ưu tiên mẹ nuôi con dưới 36 tháng tuổi

Theo quy định tại khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, pháp luật Việt Nam xác lập một nguyên tắc ưu tiên rất rõ ràng:

"Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Quy định này xuất phát từ thiên chức làm mẹ và nhu cầu sinh lý, tình cảm đặc biệt của trẻ nhỏ trong những năm đầu đời. Tuy nhiên, cụm từ "trừ trường hợp" chính là "cánh cửa hẹp" nhưng đầy hy vọng để người cha có thể giành quyền nuôi con nếu có đủ căn cứ pháp lý.

Những trường hợp người cha được trực tiếp nuôi con dưới 3 tuổi

Dựa trên quy định tại Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người cha có thể giành quyền nuôi con trong 03 kịch bản chính sau đây:

1. Sự thỏa thuận tự nguyện giữa cha và mẹ

Pháp luật luôn tôn trọng quyền tự quyết của các bên. Nếu người mẹ tự nguyện giao con cho cha nuôi dưỡng vì tin tưởng vào khả năng của người cha, hoặc vì hoàn cảnh cá nhân không cho phép, Tòa án sẽ ghi nhận sự thỏa thuận này nếu nó thực sự vì lợi ích của đứa trẻ.

2. Chứng minh người mẹ không đủ điều kiện nuôi con

Đây là phương án phổ biến nhất trong các vụ tranh chấp. Người cha cần đưa ra các bằng chứng thuyết phục cho thấy người mẹ rơi vào một trong các tình trạng sau:

• Về sức khỏe: Người mẹ mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác dẫn đến mất năng lực hành vi dân sự, không thể tự chăm sóc bản thân và con nhỏ.
• Về đạo đức, lối sống: Người mẹ có lối sống không lành mạnh, sa đà vào tệ nạn xã hội (cờ bạc, ma túy), hoặc có hành vi bạo lực, ngược đãi con cái.
• Về điều kiện kinh tế: Người mẹ không có thu nhập ổn định, không có chỗ ở hợp pháp, không đảm bảo được những nhu cầu tối thiểu cho sự phát triển của trẻ.

Phán quyết của Tòa án luôn dựa trên nguyên tắc đảm bảo lợi ích tốt nhất cho sự phát triển của trẻ (ảnh minh họa)

3. Chứng minh người cha có điều kiện vượt trội

Bên cạnh việc chỉ ra những hạn chế của người mẹ, người cha phải chủ động chứng minh mình có khả năng đảm bảo tốt hơn về mọi mặt cho con:

• Điều kiện vật chất: Có công việc với mức thu nhập cao và ổn định, có nhà cửa rộng rãi, môi trường sống an toàn, lành mạnh.
• Điều kiện tinh thần: Có thời gian dành cho con, có sự hỗ trợ từ ông bà nội/ngoại trong việc chăm sóc trẻ, có nền tảng giáo dục tốt và lối sống gương mẫu.

Lời khuyên pháp lý cho người cha muốn giành quyền nuôi con

Để tăng khả năng thắng kiện, người cha cần chuẩn bị kỹ lưỡng các hồ sơ chứng minh như: Hợp đồng lao động, bảng lương, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà đất, các bằng chứng về việc người mẹ bỏ bê con cái (nếu có). Quan trọng nhất, mọi lập luận phải xoay quanh mục tiêu duy nhất: Lợi ích tốt nhất của đứa trẻ.

Nếu bạn đang trong hoàn cảnh này, hãy bình tĩnh và tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia pháp lý để có lộ trình bảo vệ quyền lợi của mình và con một cách hiệu quả nhất.