Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đã có những điều chỉnh quan trọng. Đáng chú ý nhất là việc mở rộng cơ chế giao quyền cho cấp phó, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Thay đổi này không chỉ giúp giảm tải áp lực cho người đứng đầu mà còn đảm bảo tính kịp thời trong việc xử lý các hành vi vi phạm.

Cấp phó được giao quyền xử phạt: Bước tiến mới trong quản lý hành chính

Theo quy định mới nhất tại Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2025 (số 88/2025/QH15), cụ thể là tại khoản 7 Điều 1, cơ chế giao quyền đã được làm rõ. Quy định này sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 54 của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012.

Cụ thể, pháp luật quy định:

Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính là cấp trưởng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị được quy định tại Điều 37a của Luật này có thể giao cho cấp phó thực hiện thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.

Việc giao quyền này không phải là sự tùy nghi mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các hình thức pháp lý. Quyết định giao quyền bắt buộc phải được thể hiện bằng văn bản, trong đó xác định rõ ba yếu tố cốt lõi: Phạm vi, nội dung và thời hạn giao quyền.

Những chức danh nào có thẩm quyền giao quyền xử phạt?

Dẫn chiếu theo Điều 37a được bổ sung vào Luật Xử lý vi phạm hành chính, danh sách những người đứng đầu có thẩm quyền giao quyền cho cấp phó bao gồm:

• Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp (Xã, Huyện, Tỉnh).
• Thủ trưởng các tổ chức thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước hoặc kiểm tra chuyên ngành.
• Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh; Thủ trưởng Chi cục thuộc Cục thuộc Bộ và các cấp tương đương.
• Chánh Thanh tra các cấp trong Quân đội, Công an, Ngân hàng Nhà nước và Cơ yếu.
• Trưởng đoàn Thanh tra, Trưởng đoàn kiểm tra trong thời hạn thực hiện nhiệm vụ.

Điều kiện "vàng" và trách nhiệm khi thực hiện quyền xử phạt

Để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và tránh lạm quyền, Điều 87 và các quy định liên quan đã đặt ra những rào cản kỹ thuật chặt chẽ:

1. Hình thức giao quyền

Cấp phó chỉ được thực hiện thẩm quyền khi có quyết định bằng văn bản của cấp trưởng. Mọi hình thức giao quyền bằng miệng hoặc các văn bản không đúng quy chuẩn đều không có giá trị pháp lý.

2. Nguyên tắc "không ủy quyền lại"

Đây là nguyên tắc bất di bất dịch. Người cấp phó đã được giao quyền không được tiếp tục ủy quyền lại cho bất kỳ cá nhân nào khác. Quyền lực pháp lý phải được thực hiện trực tiếp bởi người được chỉ định.

3. Trách nhiệm pháp lý nặng nề

Người cấp phó khi thực hiện quyền xử phạt phải chịu trách nhiệm kép: trước cấp trưởng đã tin tưởng giao quyền và trước pháp luật về mọi quyết định của mình. Điều này đòi hỏi sự cẩn trọng và am hiểu pháp luật sâu sắc từ đội ngũ cán bộ cấp phó.

Với việc áp dụng quy định này từ ngày 01/7/2025, hệ thống xử lý vi phạm hành chính tại Việt Nam kỳ vọng sẽ trở nên linh hoạt và hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh các hành vi vi phạm ngày càng phức tạp.