Trong bối cảnh xã hội hiện đại năm 2025, các tranh chấp về tài sản khi ly hôn ngày càng trở nên phức tạp, không chỉ dừng lại ở quan hệ giữa vợ và chồng mà còn liên quan mật thiết đến quyền lợi của con cái. Một câu hỏi pháp lý thường gặp là: Liệu những người con đã trưởng thành (trên 18 tuổi) có tư cách để yêu cầu phân chia khối tài sản chung mà bố mẹ đã tạo lập trong thời kỳ hôn nhân hay không?

Con cái có quyền đối với tài sản chung của bố mẹ khi ly hôn?

Theo nguyên tắc cơ bản được quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng. Khi giải quyết ly hôn, về nguyên tắc, khối tài sản này chỉ được phân chia cho hai chủ thể chính là vợ và chồng.

Cụ thể, con cái – dù dưới 18 tuổi hay đã trên 18 tuổi – về mặt pháp lý không có quyền sở hữu đối với tài sản chung của bố mẹ. Do đó, con không có quyền đứng ra yêu cầu Tòa án chia cho mình một phần tài sản khi bố mẹ chấm dứt quan hệ hôn nhân. Tuy nhiên, thực tế pháp lý vẫn mở ra những "cánh cửa" đặc biệt mà ở đó người con có thể nhận được tài sản:

• Trường hợp bố mẹ tự nguyện tặng cho: Trong quá trình thỏa thuận phân chia tài sản, bố mẹ có quyền thống nhất trích một phần hoặc toàn bộ tài sản chung để tặng cho con cái. Đây là sự chuyển dịch quyền sở hữu dựa trên ý chí tự nguyện của chủ sở hữu tài sản.
• Trường hợp tài sản thuộc sở hữu của Hộ gia đình: Nếu quyền sử dụng đất hoặc các tài sản khác được cấp cho "Hộ gia đình" mà người con là một thành viên có tên trong hộ khẩu tại thời điểm xác lập quyền sở hữu, thì người con có quyền lợi tương ứng với phần đóng góp hoặc quyền lợi của một thành viên trong hộ.

Nguyên tắc phân chia tài sản chung của vợ chồng năm 2025

Khi không thể thỏa thuận, Tòa án sẽ áp dụng các quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP để phân chia. Dù chia đôi là nguyên tắc chủ đạo, nhưng Tòa án sẽ xem xét 04 yếu tố then chốt sau:

1. Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng

Tòa án sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe, khả năng lao động và thu nhập thực tế của mỗi bên sau khi ly hôn. Bên nào gặp khó khăn hơn hoặc phải trực tiếp nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự sẽ được ưu tiên chia phần tài sản nhỉnh hơn để ổn định cuộc sống.

2. Công sức đóng góp vào khối tài sản chung

Đây là yếu tố quan trọng để xác định tỷ lệ phân chia. Công sức đóng góp bao gồm cả tài sản riêng mang vào khối tài sản chung và lao động trực tiếp. Đáng chú ý, pháp luật Việt Nam ghi nhận công lao của người vợ hoặc chồng ở nhà làm nội trợ, chăm sóc con cái tương đương với thu nhập của người đi làm ngoài xã hội.

3. Bảo vệ lợi ích chính đáng trong sản xuất, kinh doanh

Việc chia tài sản phải đảm bảo các bên có điều kiện tiếp tục hoạt động nghề nghiệp để tạo thu nhập. Ví dụ, nếu người chồng đang trực tiếp quản lý xưởng sản xuất, Tòa án có thể giao xưởng cho người chồng và yêu cầu người chồng thanh toán phần giá trị chênh lệch bằng tiền cho người vợ, nhằm tránh việc xé lẻ tài sản làm đình trệ sản xuất.

4. Lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng

Những hành vi như ngoại tình, bạo lực gia đình hoặc phá tán tài sản dẫn đến sự đổ vỡ của hôn nhân sẽ là căn cứ để Tòa án xem xét giảm tỷ lệ tài sản được chia của bên có lỗi.

"Trường hợp vợ chồng không thỏa thuận được về chi tài sản thì Tòa án giải quyết chia tài sản chung của vợ chồng theo nguyên tắc chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố: Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung..." (Trích khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014).

Lời khuyên pháp lý cho con cái khi bố mẹ ly hôn

Dù không được trực tiếp chia tài sản chung, nhưng những người con trên 18 tuổi cần lưu ý bảo vệ quyền sở hữu đối với tài sản riêng của mình. Nếu con có tài sản được tặng cho riêng, thừa kế riêng hoặc tài sản do con tự lao động tạo ra mà đang để chung với tài sản của bố mẹ, con cần cung cấp chứng cứ để tách khối tài sản này ra trước khi Tòa án tiến hành phân chia tài sản của bố mẹ.

Việc hiểu rõ quy định pháp luật không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần giúp quá trình ly hôn của bố mẹ diễn ra văn minh, giảm thiểu những xung đột không đáng có trong gia đình.

Trên đây là nội dung tư vấn chuyên sâu về quyền lợi tài sản của con cái khi bố mẹ ly hôn dựa trên quy định pháp luật hiện hành năm 2025. Nếu bạn đang gặp phải tình huống tương tự và cần hỗ trợ pháp lý chi tiết, hãy liên hệ với các chuyên gia để được tư vấn kịp thời.