Trong hoạt động kinh doanh hàng ngày, đặc biệt là tại các cửa hàng bán lẻ hoặc hộ kinh doanh cá thể, những giao dịch có giá trị nhỏ như vài chục nghìn đến dưới hai trăm nghìn đồng diễn ra vô cùng phổ biến. Trước đây, nhiều người vẫn giữ thói quen không lập hóa đơn cho những khoản thu này trừ khi khách hàng yêu cầu. Tuy nhiên, kể từ khi hệ thống hóa đơn điện tử được áp dụng đồng bộ, hành vi này không còn được xem là 'chuyện nhỏ' mà có thể khiến chủ cơ sở kinh doanh phải đối mặt với những rắc rối pháp lý nghiêm trọng.

Bán hàng giá trị nhỏ: Quy định 'dưới 200 nghìn' đã lùi vào dĩ vãng

Sở dĩ nhiều chủ doanh nghiệp và hộ kinh doanh vẫn còn thắc mắc về ngưỡng 200.000 đồng là do ảnh hưởng từ các quy định cũ tại Thông tư 39/2014/TT-BTC. Thời điểm đó, pháp luật cho phép người bán không cần lập hóa đơn cho mỗi lần bán hàng dưới mức này nếu người mua không yêu cầu. Thế nhưng, quy định này đã chính thức hết hiệu lực.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 90 Luật Quản lý thuế 2019:

"Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua theo định dạng chuẩn dữ liệu và phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về kế toán, không phân biệt giá trị từng lần bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ."

Điều này đồng nghĩa với việc, dù bạn bán một ổ bánh mì 20.000 đồng hay một ly cà phê 30.000 đồng, nghĩa vụ lập hóa đơn điện tử là bắt buộc. Quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch trong quản lý thuế và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong việc truy xuất nguồn gốc hàng hóa.

Người mua không lấy hóa đơn, người bán có được 'miễn'?

Một tình huống thực tế thường gặp là khách hàng cá nhân đi mua sắm thường không có nhu cầu lấy hóa đơn để về kê khai thuế. Nhiều chủ shop cho rằng nếu khách không lấy thì mình cũng không cần xuất. Đây là một quan niệm sai lầm tai hại.

Căn cứ theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua trong mọi trường hợp. Nếu người mua không lấy hóa đơn hoặc không cung cấp thông tin, người bán vẫn phải lập hóa đơn và ghi rõ 'người mua không lấy hóa đơn' hoặc 'người mua không cung cấp tên, địa chỉ, mã số thuế'.

Rủi ro bị phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng

Việc không tuân thủ quy định về thời điểm và nghĩa vụ lập hóa đơn sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cụ thể, tại khoản 5 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua.

Thậm chí, nếu cơ quan thuế xác định hành vi không xuất hóa đơn nhằm mục đích trốn thuế, người nộp thuế còn có thể bị phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn theo quy định tại Điều 17 của Nghị định này.

Lời khuyên thiết thực cho các chủ hộ kinh doanh

Để tránh những khoản phạt không đáng có, các chủ cửa hàng và doanh nghiệp cần lưu ý:

• Trang bị phần mềm hóa đơn điện tử: Hiện nay có rất nhiều giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, giúp việc xuất hóa đơn cho khách lẻ cực kỳ nhanh chóng và thuận tiện.
• Xuất hóa đơn ngay khi kết thúc giao dịch: Đừng để dồn đến cuối ngày hoặc cuối tuần mới xuất, vì sai lệch thời điểm cũng có thể bị xử phạt.
• Lưu trữ dữ liệu cẩn thận: Đảm bảo mọi giao dịch đều được ghi nhận trên hệ thống để phục vụ việc quyết toán thuế sau này.

Tóm lại, trong kỷ nguyên số hóa quản lý thuế hiện nay, việc bán hàng dưới 200.000 đồng bắt buộc phải xuất hóa đơn. Sự chủ động tuân thủ không chỉ giúp bạn tránh được các rủi ro pháp lý mà còn xây dựng uy tín chuyên nghiệp trong mắt khách hàng.