Tung tin người khác chết trên Facebook là hành vi bị nghiêm cấm

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển bùng nổ vào năm 2020, không ít người dùng đã lợi dụng sự tự do trên không gian mạng để đăng tải những thông tin sai sự thật nhằm câu view, câu like. Một trong những hành vi gây phẫn nộ nhất chính là việc tung tin đồn một người (thường là người nổi tiếng hoặc người có sức ảnh hưởng) đã qua đời.

Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 8 Luật An ninh mạng 2018, Nhà nước nghiêm cấm việc sử dụng không gian mạng để thực hiện hành vi:

"Thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác."

Như vậy, việc tung tin "ác ý" rằng người khác đã chết khi họ vẫn đang sống khỏe mạnh là hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng. Hành vi này không chỉ xâm phạm đến quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm của cá nhân mà còn có thể dẫn đến những hệ lụy khôn lường về tâm lý cho nạn nhân và gia đình họ.

Mức xử phạt hành chính đối với hành vi tung tin giả

Người thực hiện hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/04/2020).

Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 101 Điều 101 của Nghị định này quy định:

"1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau: a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân..."

Lưu ý quan trọng: Mức phạt tiền nêu trên được áp dụng đối với hành vi vi phạm của tổ chức. Đối với cá nhân có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức (tức là từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng).

Khi nào hành vi tung tin giả bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Nếu hành vi tung tin người khác chết trên Facebook có tính chất nghiêm trọng, gây ảnh hưởng nặng nề đến uy tín, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Các tội danh có thể liên quan bao gồm:

• Tội làm nhục người khác: Quy định tại Điều 155. Hình phạt có thể là cảnh cáo, phạt tiền từ 10 - 30 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Nếu sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông để phạm tội, mức phạt tù có thể từ 03 tháng đến 02 năm.
• Tội vu khống: Quy định tại Điều 156. Hành vi bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm nếu sử dụng mạng xã hội để thực hiện.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự

Bên cạnh việc bị xử phạt hành chính hoặc hình sự, người tung tin giả còn phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho nạn nhân theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Căn cứ khoản 5 Điều 34, cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.

Theo Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:

• Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
• Thiệt hại khác do luật quy định.

Ngoài ra, người vi phạm còn phải bồi thường một khoản tiền để bù đắp tổn thất về tinh thần. Mức bồi thường do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa không quá mười lần mức lương cơ sở. Tại thời điểm tháng 12/2020, mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng, do đó mức bồi thường tinh thần tối đa là 14.900.000 đồng.

Lời khuyên pháp lý

Mạng xã hội là ảo nhưng trách nhiệm pháp lý là thật. Trước khi chia sẻ bất kỳ thông tin nào, đặc biệt là những tin tức liên quan đến tính mạng, sức khỏe của người khác, người dùng cần kiểm chứng nguồn tin từ các cơ quan báo chí chính thống. Đừng để một phút "câu like" dẫn đến những hậu quả pháp lý nặng nề.

Nếu bạn là nạn nhân của hành vi tung tin giả, hãy chủ động thu thập bằng chứng (chụp ảnh màn hình, lập vi bằng) và gửi đơn tố cáo đến cơ quan Công an hoặc khởi kiện ra Tòa án để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.