Trong bối cảnh xã hội ngày càng coi trọng bằng cấp, tình trạng mua bán và làm giả văn bằng, chứng chỉ diễn ra hết sức phức tạp. Nhiều người vì muốn có một "tấm vé" nhanh chóng để thăng tiến hoặc tìm việc làm đã bất chấp rủi ro pháp lý để sử dụng các loại giấy tờ giả mạo. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện hành quy định những chế tài vô cùng nghiêm khắc đối với cả người làm giả và người sử dụng.

Xử phạt hành chính: Phạt tiền lên đến 40 triệu đồng

Tại thời điểm hiện tại (tháng 02/2021), các hành vi vi phạm về văn bằng, chứng chỉ trong lĩnh vực giáo dục được điều chỉnh bởi Nghị định 138/2013/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý quan trọng xác định các mức phạt tiền cụ thể cho từng nhóm hành vi.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 16 Nghị định 138/2013/NĐ-CP, mức xử phạt được phân cấp như sau:

Điều 16. Vi phạm quy định về sử dụng và công khai thông tin cấp văn bằng, chứng chỉ
...
3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi mua bán, sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả.
4. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi làm giả văn bằng, chứng chỉ.
5. Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều này.

Như vậy, chỉ riêng hành vi làm giả, người vi phạm đã có thể bị phạt tới 40 triệu đồng. Đối với những người có ý định "mua" bằng để sử dụng, mức phạt tối đa cũng lên đến 20 triệu đồng kèm theo việc bị tịch thu bằng giả đó.

Truy cứu trách nhiệm hình sự: Án tù cao nhất đến 07 năm

Nếu hành vi làm giả văn bằng, chứng chỉ có tính chất nghiêm trọng, người vi phạm sẽ không chỉ dừng lại ở việc bị phạt hành chính mà còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tội danh thường gặp nhất trong trường hợp này là "Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức".

Căn cứ vào Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017), các khung hình phạt được quy định rất chi tiết:

Khung hình phạt cơ bản (Khoản 1)

Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật thì bị:

• Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng;
• Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
• Hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.

Khung hình phạt tăng nặng (Khoản 2 và Khoản 3)

Hình phạt sẽ tăng lên từ 02 năm đến 05 năm tù nếu phạm tội có tổ chức, phạm tội 02 lần trở lên, hoặc thu lợi bất chính từ 10 triệu đến dưới 50 triệu đồng.

Đặc biệt, theo Khoản 3 Điều 341, mức phạt tù sẽ từ 03 năm đến 07 năm nếu:

• Làm 06 con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác trở lên;
• Sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;
• Thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng trở lên.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Lời khuyên pháp lý: Đừng đánh đổi tương lai bằng bằng cấp giả

Việc sử dụng bằng giả không chỉ khiến bạn đối mặt với nguy cơ bị sa thải, hủy bỏ kết quả tuyển dụng mà còn có thể dẫn đến tiền án, tiền sự, ảnh hưởng vĩnh viễn đến lý lịch tư pháp. Trong thời đại công nghệ số, việc xác minh văn bằng, chứng chỉ trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết thông qua các hệ thống tra cứu trực tuyến của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các trường đại học.

Thay vì tìm kiếm những con đường tắt đầy rủi ro, việc đầu tư vào kiến thức thực tế và bằng cấp chính quy luôn là sự lựa chọn bền vững nhất. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về các vấn đề pháp lý liên quan đến lao động, giáo dục hoặc hình sự, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia để được tư vấn kịp thời.