Xe máy điện ngày càng trở thành phương tiện di chuyển phổ biến tại Việt Nam nhờ tính tiện lợi và thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, nhiều người dùng vẫn còn chủ quan hoặc chưa nắm rõ các quy định về trang bị an toàn, đặc biệt là gương chiếu hậu. Vậy theo quy định pháp luật năm 2020, lỗi đi xe máy điện không gương bị phạt bao nhiêu tiền? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết dựa trên các căn cứ pháp lý mới nhất.

Xe máy điện có bắt buộc phải lắp gương chiếu hậu không?

Trong quá trình tham gia giao thông, gương chiếu hậu đóng vai trò là "con mắt thứ ba" giúp người lái xe có tầm nhìn rộng, quan sát được các phương tiện đang di chuyển phía sau và hai bên hông xe. Việc thiếu gương chiếu hậu không chỉ gây khó khăn khi muốn chuyển làn, rẽ hướng mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng.

Về mặt pháp lý, việc trang bị gương chiếu hậu là điều kiện bắt buộc đối với xe cơ giới khi tham gia giao thông. Cụ thể, tại Điều 53 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định về điều kiện tham gia giao thông của xe cơ giới như sau:

"1. Xe ô tô đúng kiểu loại được phép tham gia giao thông phải bảo đảm các quy định về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường sau đây:

...

e) Có đủ gương chiếu hậu và các trang bị, thiết bị khác bảo đảm tầm nhìn cho người điều khiển;

...

2. Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy đúng kiểu loại được phép tham gia giao thông phải bảo đảm các quy định về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường quy định tại các điểm a, b, d, đ, e, h, i và k khoản 1 Điều này."

Nhiều người thắc mắc liệu xe máy điện có thuộc nhóm đối tượng này không? Câu trả lời nằm ở khoản 18 Điều 3 Luật Giao thông đường bộ 2008, văn bản này định nghĩa xe cơ giới bao gồm: Xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự.

Như vậy, pháp luật đã xác định rõ xe máy điện là xe cơ giới và bắt buộc phải có đủ gương chiếu hậu khi lưu thông trên đường.

Tiêu chuẩn kỹ thuật của gương chiếu hậu xe máy điện

Không phải bất kỳ loại gương nào cũng được chấp nhận. Gương chiếu hậu lắp trên xe máy điện phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 28:2010/BGTVT để đảm bảo hiệu quả quan sát:

• Khả năng phản xạ: Gương phải có tác dụng phản xạ rõ nét, không làm hình ảnh bị mờ ảo hoặc biến dạng.
• Khả năng điều chỉnh: Người lái xe phải dễ dàng điều chỉnh vùng quan sát của gương để phù hợp với tư thế ngồi và tầm mắt.
• Độ an toàn: Gương phải có lớp vỏ bảo vệ chắc chắn, tránh sứt mẻ bề mặt phản xạ. Phần vỏ này cần có bán kính cong không nhỏ hơn 2,5 mm để giảm thiểu nguy hiểm khi va chạm.
• Kích thước bề mặt: Đối với gương hình bầu dục, diện tích bề mặt phản xạ phải từ 69 cm2 trở lên. Đối với gương hình tròn, đường kính phải nằm trong khoảng từ 94 mm đến 150 mm.
• Lắp đặt: Gương phải được gắn chặt chẽ vào xe, không bị lỏng lẻo, rung lắc khi xe di chuyển trên các địa hình khác nhau.

Mức xử phạt lỗi không gương đối với xe máy điện theo Nghị định 100

Kể từ ngày 01/01/2020, khi Nghị định 100/2019/NĐ-CP có hiệu lực, mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm giao thông đã được tăng cường đáng kể nhằm nâng cao ý thức người dân. Đối với lỗi thiếu gương chiếu hậu, mức phạt được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 17 Nghị định 100/2019/NĐ-CP:

"Điều 17. Xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy vi phạm quy định về điều kiện của phương tiện khi tham gia giao thông

1. Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Điều khiển xe không có còi; đèn soi biển số; đèn báo hãm; gương chiếu hậu bên trái người điều khiển hoặc có nhưng không có tác dụng;"

Lưu ý quan trọng: Pháp luật hiện hành chỉ quy định xử phạt đối với hành vi thiếu gương chiếu hậu bên trái hoặc có gương bên trái nhưng không có tác dụng. Điều này đồng nghĩa với việc nếu xe máy điện của bạn chỉ thiếu gương bên phải thì sẽ không bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tối đa, các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên lắp đầy đủ cả hai bên gương.

Thủ tục nộp phạt vi phạm giao thông tại chỗ

Một điểm đáng chú ý đối với lỗi không gương là người vi phạm có thể thực hiện nộp phạt nhanh chóng. Căn cứ theo khoản 1 Điều 56 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, đối với các hành vi vi phạm bị phạt tiền đến 250.000 đồng đối với cá nhân, người có thẩm quyền xử phạt không phải lập biên bản mà có thể ra quyết định xử phạt tại chỗ.

Theo đó, khi bị Cảnh sát giao thông dừng xe vì lỗi không gương (mức phạt tối đa 200.000 đồng), bạn có quyền nộp phạt trực tiếp cho người xử phạt mà không cần phải ra Kho bạc Nhà nước. Người xử phạt có trách nhiệm xé biên lai thu tiền phạt và trao cho người vi phạm ngay tại thời điểm đó.

Tóm lại, việc lắp gương chiếu hậu cho xe máy điện không chỉ là tuân thủ Luật Giao thông đường bộ 2008 để tránh bị phạt tiền từ 100.000 - 200.000 đồng, mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng và tài sản của chính bạn khi tham gia giao thông. Hãy luôn kiểm tra tình trạng gương xe trước khi khởi hành để có một hành trình an toàn.