Trong thực tế tham gia giao thông, không khó để bắt gặp hình ảnh những chiếc ô tô thản nhiên dừng, đỗ tại các tuyến phố có biển cấm, thậm chí là ngay dưới lòng đường hẹp, chỉ với một thao tác duy nhất: Bật đèn cảnh báo nguy hiểm (đèn khẩn cấp). Nhiều tài xế coi đây là một loại "bùa hộ mệnh" để tránh bị lực lượng chức năng xử phạt. Tuy nhiên, liệu việc bật đèn khẩn cấp có thực sự giúp bạn thoát tội khi dừng, đỗ xe sai quy định? Hãy cùng phân tích kỹ các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 09/2021.

Đèn khẩn cấp: Hiểu đúng để dùng đúng

Đèn khẩn cấp (Hazard lights) được thiết kế để cảnh báo cho các phương tiện khác về một tình huống nguy hiểm hoặc sự cố bất ngờ. Mặc dù Luật Giao thông đường bộ 2008 chưa liệt kê chi tiết các trường hợp bắt buộc phải bật đèn này, nhưng theo khuyến cáo kỹ thuật và thực tiễn, đèn khẩn cấp nên được sử dụng trong các tình huống sau:

• Xe gặp sự cố kỹ thuật: Khi xe bị hỏng máy, thủng lốp hoặc gặp trục trặc không thể di chuyển bình thường và buộc phải dừng lại trên đường.
• Tình huống nguy hiểm: Khi tài xế gặp vấn đề về sức khỏe đột ngột hoặc xe đang chở người đi cấp cứu.
• Thời tiết cực đoan: Trong điều kiện sương mù dày đặc hoặc mưa bão lớn khiến tầm nhìn bị hạn chế nghiêm trọng (dưới 5-10m), việc bật đèn giúp các xe phía sau nhận diện khoảng cách an toàn.

Quy định về dừng xe, đỗ xe theo Luật Giao thông đường bộ

Để xác định hành vi vi phạm, trước hết cần hiểu rõ định nghĩa về dừng và đỗ xe. Tại khoản 1 và khoản 2 Điều 18 văn bản này quy định:

1. Dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời của phương tiện giao thông trong một khoảng thời gian cần thiết đủ để cho người lên, xuống phương tiện, xếp dỡ hàng hóa hoặc thực hiện công việc khác.

2. Đỗ xe là trạng thái đứng yên của phương tiện giao thông không giới hạn thời gian.

Việc dừng, đỗ xe phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc tại Điều 18 và Điều 19. Đặc biệt, tài xế không được phép dừng, đỗ xe tại nơi có biển "Cấm dừng xe và đỗ xe" hoặc biển "Cấm đỗ xe".

Bật đèn khẩn cấp có giúp tránh bị phạt khi đỗ xe nơi có biển cấm?

Câu trả lời phụ thuộc vào nguyên nhân của việc dừng, đỗ đó:

1. Trường hợp bất khả kháng (Không bị phạt)

Nếu xe của bạn thực sự gặp sự cố (hết xăng, hỏng hóc máy móc, thủng lốp...) ngay tại khu vực có biển cấm, bạn cần bật đèn khẩn cấp và nhanh chóng đặt biển cảnh báo phía sau xe (nếu có) để thông báo cho các phương tiện khác và lực lượng chức năng. Trong trường hợp này, đây được coi là tình huống bất khả kháng và tài xế sẽ không bị xử phạt hành chính.

2. Trường hợp lạm dụng để "đối phó" (Bị phạt nặng)

Nếu xe hoàn toàn bình thường nhưng tài xế bật đèn khẩn cấp để tranh thủ vào mua đồ, rút tiền ATM hoặc làm việc riêng tại nơi có biển cấm, đây là hành vi vi phạm pháp luật. Cảnh sát giao thông có quyền kiểm tra tình trạng thực tế của xe. Nếu không chứng minh được xe gặp sự cố, tài xế vẫn sẽ bị lập biên bản xử phạt như bình thường.

Theo quy định tại điểm e khoản 3 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi đỗ xe nơi có biển “Cấm đỗ xe” hoặc biển “Cấm dừng xe và đỗ xe” được quy định như sau:

Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện hành vi vi phạm: Đỗ xe nơi có biển “Cấm đỗ xe” hoặc biển “Cấm dừng xe và đỗ xe”.

Lời khuyên cho các bác tài

Việc lạm dụng đèn khẩn cấp không chỉ khiến bạn đối mặt với rủi ro bị phạt tiền mà còn gây nguy hiểm cho các phương tiện khác. Khi đèn khẩn cấp bật, các xe phía sau sẽ khó nhận biết được khi nào bạn muốn chuyển làn hoặc rẽ, dễ dẫn đến va chạm giao thông.

Hãy là một người tham gia giao thông văn minh bằng cách:

• Chỉ sử dụng đèn khẩn cấp đúng mục đích.
• Luôn quan sát biển báo giao thông trước khi quyết định dừng, đỗ.
• Trong trường hợp xe hỏng thật sự, hãy cố gắng đưa xe vào sát lề đường bên phải nhất có thể và tìm kiếm sự trợ giúp thay vì chỉ bật đèn và bỏ mặc xe ở đó.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tính pháp lý của việc bật đèn khẩn cấp để dừng đỗ xe trong bối cảnh quy định pháp luật năm 2021.