Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, nhiều người lao động sau khi nghỉ việc đã lựa chọn con đường khởi nghiệp, tự mình đứng ra thành lập doanh nghiệp. Tuy nhiên, một vấn đề pháp lý phát sinh khiến không ít tân chủ doanh nghiệp lúng túng: Liệu khi đã cầm trên tay Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, họ có còn được tiếp tục nhận tiền trợ cấp thất nghiệp hay không?

1. Điều kiện tiên quyết để được hưởng trợ cấp thất nghiệp

Trước hết, cần khẳng định rằng trợ cấp thất nghiệp là chính sách nhằm bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị mất việc làm. Theo quy định tại Điều 49 Luật Việc làm 2013, người lao động đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp khi có đủ các điều kiện sau:

• Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đúng pháp luật (trừ trường hợp hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng).
• Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng.
• Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng.
• Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày, kể từ ngày nộp hồ sơ.

Trích dẫn Điều 49 Luật Việc làm 2013:
"Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 43 của Luật này đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi có đủ các điều kiện sau đây: 1. Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc... 4. Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày, kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp..."

2. Thành lập công ty có được coi là "đã có việc làm"?

Đây là nút thắt quan trọng nhất. Theo quy định của pháp luật về việc làm, một trong những căn cứ để chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp là người lao động "Có việc làm". Vậy thành lập công ty có thuộc trường hợp này?

Căn cứ khoản 9 Điều 1 Nghị định 61/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Điều 21 Nghị định 28/2015/NĐ-CP), người lao động được xác định là có việc làm khi:

"Có giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đối với trường hợp người lao động là chủ hộ kinh doanh hoặc có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với trường hợp người lao động là chủ doanh nghiệp."

Như vậy, ngay khi bạn được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và doanh nghiệp bắt đầu hoạt động, bạn chính thức được coi là đã có việc làm. Do đó, bạn sẽ bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp kể từ thời điểm này.

3. Nghĩa vụ thông báo và quyền lợi bảo lưu thời gian đóng

Khi phát sinh sự kiện thành lập công ty, người lao động không được im lặng tiếp tục nhận trợ cấp. Pháp luật quy định rất rõ về nghĩa vụ thông báo để đảm bảo tính minh bạch của quỹ bảo hiểm.

Thời hạn thông báo 03 ngày làm việc

Theo khoản 9 Điều 1 Nghị định 61/2020/NĐ-CP, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày có việc làm (ngày doanh nghiệp bắt đầu hoạt động), người lao động phải thông báo với Trung tâm dịch vụ việc làm nơi đang hưởng trợ cấp.

Nếu không thông báo đúng hạn, người lao động không chỉ bị thu hồi số tiền trợ cấp đã nhận sai quy định mà còn không được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp chưa hưởng.

Quyền lợi bảo lưu cực kỳ quan trọng

Nếu bạn thực hiện thông báo đúng quy định, thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp tương ứng với khoảng thời gian bạn chưa nhận trợ cấp sẽ được bảo lưu. Thời gian này sẽ được cộng dồn làm căn cứ để tính mức hưởng cho lần thất nghiệp tiếp theo (nếu có) khi bạn đủ điều kiện.

Công thức tính thời gian bảo lưu:
Thời gian bảo lưu = Tổng thời gian đóng BHTN - Thời gian đóng đã hưởng trợ cấp (1 tháng hưởng tương ứng 12 tháng đóng).

4. Lời khuyên pháp lý cho người lao động khởi nghiệp

Việc thành lập công ty là một bước ngoặt lớn. Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có về bảo hiểm, bạn cần lưu ý:

1. Kiểm tra kỹ ngày hoạt động: Ngày xác định có việc làm thường là ngày ghi trong thông báo với Trung tâm dịch vụ việc làm về việc doanh nghiệp bắt đầu hoạt động.
2. Tuân thủ thời hạn 3 ngày: Đừng để quá hạn thông báo, vì việc mất đi thời gian bảo lưu sẽ là một thiệt thòi lớn về lâu dài.
3. Chuẩn bị hồ sơ: Kèm theo thông báo cần có bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Tóm lại, pháp luật không cấm bạn thành lập công ty khi đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, nhưng bạn cần hiểu rằng trợ cấp sẽ dừng lại để nhường chỗ cho vai trò mới của bạn – một chủ doanh nghiệp. Việc thực hiện đúng thủ tục thông báo chính là cách bạn bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình cho tương lai.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cái nhìn chi tiết và chính xác về vấn đề thành lập công ty khi đang hưởng trợ cấp thất nghiệp. Nếu bạn cần tư vấn sâu hơn về thủ tục bảo lưu hoặc các vấn đề pháp lý doanh nghiệp, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ tốt nhất.