Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển vượt bậc, các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy ngày càng trở nên tinh vi và khó kiểm soát. Một trong những vấn đề nhức nhối hiện nay là việc phát tán, chia sẻ các tài liệu, video hướng dẫn cách thức điều chế, sản xuất chất ma túy trên các nền tảng mạng xã hội. Đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm, gián tiếp tiếp tay cho tội phạm ma túy gieo rắc "cái chết trắng" vào đời sống xã hội. Vậy pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về việc xử lý hành vi hướng dẫn sản xuất trái phép chất ma túy? Người thực hiện hành vi này sẽ bị xử phạt hành chính hay phải đối mặt với trách nhiệm hình sự? Hãy cùng Hệ thống Pháp luật tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Hướng dẫn sản xuất trái phép chất ma túy bị xử phạt hành chính như thế nào?

Hành vi hướng dẫn sản xuất hoặc hướng dẫn sử dụng trái phép chất ma túy là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định về kiểm soát ma túy của Nhà nước. Khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính ở mức rất cao nhằm răn đe và ngăn chặn kịp thời hậu quả.

Cụ thể, căn cứ theo quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình, mức phạt đối với hành vi này được quy định như sau:

Tại khoản 6 Điều 30 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định:

“6. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
...
d) Hướng dẫn sản xuất, hướng dẫn sử dụng trái phép chất ma túy.”

Như vậy, cá nhân có hành vi hướng dẫn người khác sản xuất trái phép chất ma túy sẽ bị áp dụng mức phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Các hình thức xử phạt bổ sung và lưu ý quan trọng:

• Đối với tổ chức vi phạm: Mức phạt tiền nêu trên là mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp tổ chức thực hiện cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền sẽ bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, tức là từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng (theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 282/2025/NĐ-CP).
• Xử phạt đối với người nước ngoài: Nếu đối tượng thực hiện hành vi vi phạm là người nước ngoài, tùy thuộc vào tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, cơ quan chức năng có thể áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là trục xuất khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (theo quy định tại điểm d khoản 8 Điều 30 Nghị định này).

2. Khung hình phạt hình sự đối với Tội sản xuất trái phép chất ma túy

Cần lưu ý rằng, hành vi "hướng dẫn" sản xuất ma túy nếu có sự cấu kết, bàn bạc hoặc trực tiếp giúp sức cho một đối tượng cụ thể thực hiện việc sản xuất ma túy trên thực tế thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm (người giúp sức) về Tội sản xuất trái phép chất ma túy.

Đối với hành vi trực tiếp sản xuất trái phép chất ma túy, đây là một trong những tội danh có khung hình phạt nghiêm khắc nhất trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam. Theo quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 và Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025), khung hình phạt cụ thể đối với tội danh này tại Điều 248 Bộ luật Hình sự 2015 được quy định như sau:

Bên cạnh hình phạt tù, người phạm tội còn có thể phải chịu các hình phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc quy định tại khoản 5 Điều này bao gồm: bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

3. Trách nhiệm của cá nhân, gia đình và cộng đồng trong phòng, chống ma túy

Để ngăn chặn triệt để vấn nạn ma túy, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, vai trò của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội là vô cùng quan trọng. Điều này đã được luật hóa cụ thể tại Luật Phòng, chống ma túy 2025.

Theo quy định tại Điều 6 Luật Phòng, chống ma túy 2025, trách nhiệm của cá nhân, gia đình và cộng đồng được quy định rõ ràng như sau:

“1. Tuyên truyền, giáo dục thành viên trong gia đình, người thân về tác hại của ma túy và thực hiện quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy; quản lý, ngăn chặn thành viên trong gia đình vi phạm pháp luật về phòng, chống ma túy.
2. Thực hiện đúng chỉ định của người có thẩm quyền về sử dụng thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, thuốc thú y có chứa chất ma túy, tiền chất.
3. Hợp tác với cơ quan chức năng trong đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy; quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy; tham gia hỗ trợ hoạt động cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện ma túy và điều trị nghiện bằng thuốc thay thế; theo dõi, giúp đỡ người sau cai nghiện ma túy hòa nhập cộng đồng; phòng, chống tái nghiện ma túy.
4. Cung cấp kịp thời thông tin về tội phạm, tệ nạn ma túy và việc trồng cây có chứa chất ma túy cho cơ quan công an hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền; tham gia xóa bỏ cây có chứa chất ma túy do chính quyền địa phương tổ chức.”

Đặc biệt, trong kỷ nguyên số, các bậc phụ huynh cần nâng cao cảnh giác, thường xuyên đồng hành và quản lý hoạt động sử dụng internet, mạng xã hội của con em mình. Việc chủ động phát hiện, ngăn chặn các nguồn thông tin độc hại, các hội nhóm chia sẻ công thức, hướng dẫn sản xuất chất cấm chính là lá chắn vững chắc nhất bảo vệ thế hệ trẻ trước cạm bẫy của tệ nạn ma túy.

Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho quý bạn đọc những thông tin pháp lý hữu ích và toàn diện về mức xử phạt đối với hành vi hướng dẫn sản xuất trái phép chất ma túy cũng như các quy định nghiêm khắc của pháp luật hình sự đối với tội danh này.